15 Αυγούστου 1940: Ο τορπιλιδμός/βυθισμός της «Έλλης» !!! Νήσος Τήνου !!!

Added: 2026/08/12 18:02

To Kέντρο Ελληνικού Πολιτισμού - Κ.Ε.Π. (www.hecucenter.ru) είναι στην ιδιαίτερα ευχάριστη θέση να προωθήσει ενημέρωση σχετικά με επίκαιρα γεγονότα από την ιστορία και το βίο της Ελλάδας, του εν γένει Ελληνικού Κόσμου:

Στις 15 Αυγούστου η ορθόδοξη Ελλάδα τιμά και εορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου — μία από τις μεγαλύτερες γιορτές του εκκλησιαστικού εορτολογίου, του Ορθόδοξου Κόσμου !!! Εκ παραδόσεως ο βασικός εορτασμός, ο κύριος πανηγυρισμός γίνεται παραδοσιακά στην Τήνο, στις Κυκλάδες, στον ναό της Ευαγγελίστριας, όπου φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας· εκείνη την ημέρα το νησί δέχεται δεκάδες χιλιάδες προσκυνητές από όλη τη χώρα. Σύμφωνα με παλιά ναυτική παράδοση, το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό έστελνε κάθε χρόνο στην Τήνο ένα πολεμικό πλοίο, το πλήρωμα του οποίου αποτελούσε τιμητική φρουρά κατά τη λιτάνευση της εικόνας. Το 1940 αυτή η τιμή είχε ανατεθεί στην παλιά καταδρομική «Έλλη», η οποία είχε αγκυροβολήσει στον όρμο του νησιού την παραμονή της γιορτής.

Το καλοκαίρι του 1940 ήταν περίοδος αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στην Ελλάδα και τη φασιστική Ιταλία. Ο Μπενίτο Μουσολίνι θεωρούσε την ελληνική επικράτεια φυσική σφαίρα ιταλικών συμφερόντων στα Βαλκάνια και στη Μεσόγειο, ενώ το αυταρχικό καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά στην Αθήνα, παρά την εξωτερική ομοιότητά του με τον ιταλικό φασισμό, αρνιόταν κατηγορηματικά να υποχωρήσει στις πιέσεις της Ρώμης. Επί μήνες η Ιταλία οργάνωνε προκλήσεις εναντίον της ελληνικής ναυσιπλοΐας, επιδιώκοντας να σπρώξει την Ελλάδα σε αντίδραση που θα έδινε επίσημη αφορμή για πόλεμο. Το πρωί της 15ης Αυγούστου αυτή η σειρά προκλήσεων έφτασε στο αποκορύφωμά της: το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» (Delfino), πλησιάζοντας κρυφά τον όρμο της Τήνου, επιτέθηκε στο αγκυροβολημένο, ουσιαστικά άοπλο πλοίο. Εναντίον της «Έλλης» ρίχτηκαν τρεις τορπίλες — μία από αυτές χτύπησε στην περιοχή του λεβητοστασίου, προκαλώντας μεγάλη πυρκαγιά και ταχεία βύθιση του σκάφους. Σκοτώθηκαν εννέα κατώτεροι αξιωματικοί και ναύτες, ενώ άλλοι είκοσι τέσσερις τραυματίστηκαν. Το ίδιο υποβρύχιο προσπάθησε να τορπιλίσει και τα επιβατικά πλοία «Έλση» και «Έσπερος» που βρίσκονταν κοντά, όμως απέτυχε — οι τορπίλες προκάλεσαν ζημιά μόνο σε τμήμα της προκυμαίας.

Η επίθεση έγινε πριν από την επίσημη κήρυξη πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες, και επίσημα ο δράστης παρέμεινε «άγνωστος»: η ιταλική ταυτότητα του υποβρυχίου δεν αναγνωρίστηκε ανοιχτά ούτε τη στιγμή της επίθεσης ούτε αμέσως μετά, παρότι τα στοιχεία που συγκέντρωσε η ελληνική πλευρά — από θραύσματα τορπιλών έως καταθέσεις αυτοπτών μαρτύρων — έδειχναν καθαρά προς την Ιταλία. Αργότερα έγινε γνωστό και το όνομα του κυβερνήτη του υποβρυχίου, υποπλοιάρχου Τζουζέπε Αϊκάρντι· οι ενέργειές του δεν βρήκαν έγκριση στη Ρώμη, και ήδη τον Νοέμβριο του 1940 απαλλάχθηκε από τη διοίκηση και δεν ξαναβγήκε στη θάλασσα, χωρίς ωστόσο να τιμωρηθεί επίσημα.

Το ίδιο το πλοίο είχε, μέχρι τη στιγμή της απώλειάς του, μια μακρά και ασυνήθιστη ιστορία. Ναυπηγήθηκε στις ΗΠΑ κατόπιν παραγγελίας της Κίνας με το όνομα «Fei Hung» και ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 1913, όμως ο κινέζος παραγγελιοδότης τελικά δεν το εξαγόρασε από το ναυπηγείο· στις 14 Μαΐου 1914 το απέκτησε η Ελλάδα, δίνοντάς του νέο όνομα προς τιμήν της νίκης του ελληνικού στόλου επί του τουρκικού στο ακρωτήριο Έλλη, κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Το θωρακισμένο καταδρομικό τύπου «Chao Ho» (η ελληνική ιστοριογραφία το κατατάσσει ως ελαφρύ καταδρομικό) πρόλαβε να λάβει μέρος και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, ταυτόχρονα με τη ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου, το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ», η «Έλλη» υπέστη εκσυγχρονισμό στη Γαλλία: απέκτησε σύγχρονο για την εποχή αντιαεροπορικό οπλισμό και εξοπλισμό για μεταφορά και ρίψη έως εκατό ναυτικών ναρκών, μετατρεπόμενη ουσιαστικά σε καταδρομικό-ναρκαλιευτικό. Παρ' όλα αυτά, μέχρι το 1940 το σκάφος, ναυπηγημένο σχεδόν τρεις δεκαετίες νωρίτερα, παρέμενε παρωχημένο και δεν μπορούσε πλέον να θεωρηθεί σοβαρή πολεμική μονάδα — γεγονός που καθιστούσε την επίθεση εναντίον του ακόμη πιο κυνικό διάβημα.

Η επίθεση εναντίον ενός πλοίου που εκτελούσε τιμητική φρουρά σε μια ειρηνική θρησκευτική γιορτή προκάλεσε στην Ελλάδα κύμα αγανάκτησης και βαθιάς εθνικής οργής. Η κυβέρνηση Μεταξά, επιδιώκοντας να αποφύγει άμεση κλιμάκωση, απείχε επίσημα από ρητές κατηγορίες εναντίον της Ιταλίας, όμως το περιστατικό αποτέλεσε μία από τις κύριες αφορμές για τη μερική επιστράτευση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων που ακολούθησε και ενίσχυσε την αποφασιστικότητα της χώρας να αντισταθεί σε περαιτέρω πιέσεις. Ο ολοκληρωμένος πόλεμος ξέσπασε λίγο περισσότερο από δύο μήνες αργότερα, στις 28 Οκτωβρίου 1940, όταν η Ιταλία επέδωσε στην Ελλάδα τελεσίγραφο απαιτώντας ελεύθερη διέλευση ιταλικών στρατευμάτων στο ελληνικό έδαφος· μετά την κατηγορηματική άρνηση του Μεταξά, που έμεινε στην ιστορία ως «Όχι», η Ιταλία ξεκίνησε αμέσως εισβολή από την κατεχόμενη Αλβανία.

Ο βυθισμός της «Έλλης» μετατράπηκε γρήγορα σε ένα από τα κεντρικά σύμβολα της ελληνικής αντίστασης και αποτέλεσε βασικό θέμα της πολεμικής προπαγάνδας κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου που ακολούθησε. Στην παραλιακή προκυμαία της Τήνου έχει στηθεί μνημείο στη μνήμη των ναυτικών που έχασαν τη ζωή τους εν καιρώ ειρήνης, ενώ στο νησί λειτουργεί μουσείο αφιερωμένο στην ιστορία του καταδρομικού και στις συνθήκες του βυθισμού του. Έκτοτε, η 15η Αυγούστου στην Ελλάδα δεν είναι μόνο η εκκλησιαστική γιορτή της Κοιμήσεως, αλλά και ημέρα μνήμης αυτής της τραγωδίας, που τιμάται κάθε χρόνο στην Τήνο με ιδιαίτερες τελετές.

Η ιστορία του ονόματος είχε μια ιδιόμορφη συνέχεια και μετά τον πόλεμο. Το 1950, ως μερική αποζημίωση για τη βυθισμένη «Έλλη», η Ιταλία παρέδωσε στο ελληνικό ναυτικό το ελαφρύ καταδρομικό «Eugenio di Savoia», το οποίο πήρε επίσης το όνομα «Έλλη» (Έλλη ΙΙ) και παρέμεινε σε υπηρεσία μέχρι το 1973. Αργότερα, το 1982, η Ελλάδα παρέλαβε από την Ολλανδία φρεγάτα τύπου «Kortenaer», που ονομάστηκε επίσης προς τιμήν του ίδιου πλοίου και έδωσε το όνομά της σε μια ολόκληρη σειρά φρεγατών «Έλλη», μερικές από τις οποίες παραμένουν σε υπηρεσία στο ελληνικό ναυτικό ακόμη και σήμερα — ζωντανή υπενθύμιση των γεγονότων εκείνου του αυγουστιάτικου πρωινού του 1940.

Πηγές:

ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΑΖΙ !!! ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑΣ ΕΝΙΑΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ !!!

ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΑΖΙ !!! ΜΑΖΙ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΤΟΤΕΡΟΙ, ΣΘΕΝΑΡΟΤΕΡΟΙ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟΙ και ειλικρινά ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ !!!

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΚΕΠ !!!

ΔΡΑΣТΗΡΙΟТHΤΑ - ΣΥΝΕΠΕΙΑ – ΕΝΔΕΛΕΧΕΙΑ -ΠΙΣΤΗ- ΑΦΟΣΙΩΣΗ στο ΩΡΑΙΟ, το ΑΛΗΘΙΝΟ, το ΑΓΑΘΟ, το ΕΝΑΡΕΤΟ !!!

ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΟΡΦΗΣ & ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ !!!

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ !!!

ΧΡΗΣΙΜΗ- ΕΠΙΚАΙΡН ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ !!!

Επιστροφή στο κύριο τμήμα