Ναντέζντα Νικολάγιεβνα Κουζνέτσοβα. Τα πρώτα μου γενέθλια χωρίς αυτήν...

Ναντέζντα Νικολάγιεβνα Κουζνέτσοβα.

Τα πρώτα μου γενέθλια χωρίς αυτήν...
 

Για πολλούς από τους συμπατριώτες μας στη Μόσχα και τους Ρώσους, η 9η Οκτωβρίου έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με το όνομα της καταπληκτικής συμπατριώτισσάς μας Ναντέζντα Νικολάγιεβνα Κουζνέτσοβα-Σιχίντι – μιας Ρωσίδας Ελληνίδας, βετεράνου του ελληνικού μας κινήματος στον πολιτιστικό του τομέα και της ψυχής της ελληνικής κοινότητας στη Μόσχα.
Η 9η Οκτωβρίου είναι τα γενέθλιά της. Και σήμερα, 9 Οκτωβρίου 2025, είναι τα πρώτα γενέθλια της Ναντέζντα Νικολάγιεβνα χωρίς αυτήν. Απεβίωσε στις 22 Νοεμβρίου 2024.

...Το χθεσινό τηλεφώνημα από τον Ανατόλι Γκούροφ, επικεφαλής της ελληνικής κοινότητας στην ηρωική πόλη Νοβοροσίσκ. "...Βρισκόμαστε στο Γκελεντζίκ. Την παραμονή των γενεθλίων της Ναντέζντα Νικολάγιεβνα, θα θέλαμε να καταθέσουμε λουλούδια στον τόπο ανάπαυσής της. Θυμόμαστε τις καλές της πράξεις. οι επαφές μας ήταν στενές τα τελευταία χρόνια. Ένα άτομο με μεγάλο πνεύμα. Μας λείπει."
Ναι, σωστά, συμπατριώτισσα! Μας λείπουν απίστευτα άνθρωποι σαν τη Ναντέζντα Νικολάεβνα Κουζνέτσοβα – ασκήτριες, αγνές και ειλικρινείς μέχρι αφέλειας, με σύμβολο πίστης στην ψυχή τους. Ναντέζντα Κουζνέτσοβα. Έγινε σύμβολο της Εταιρείας Ελλήνων της Μόσχας, κάνοντας μια τεράστια συμβολή στη ζωή της. Διευθύντρια του θρυλικού Πανενωσιακού Φεστιβάλ Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης το 1990, και πολιτιστικών φεστιβάλ Ελλήνων στη Ρωσία. Παρουσιάστρια και διευθύντρια εορταστικών βραδιών, πολιτιστικών εκδηλώσεων και έργων της Εταιρείας Ελλήνων της Μόσχας. Και όλα αυτά ήταν άτυπα, με ζωντανά, έντονα χρώματα.
...Πολλοί από εμάς που ήρθαμε στη Μόσχα για να την αποχαιρετήσουμε θα θυμόμαστε τα δάκρυα και τον πόνο μας. Ο θάνατός της μας εξέπληξε όλους. Στις 12 Νοεμβρίου, πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο, και στις 22 Νοεμβρίου, έφυγε από τη ζωή. Η τελευταία φωτογραφία που μας έστειλε. «Ε, επιτέλους, ανυπομονούμε να σας δούμε!» ...Αυτή, όπως οι ιδρυτές της Ελληνικής Εταιρείας Μόσχας, οι πρώτοι ηγέτες της, οι υπέροχοι βετεράνοι πολέμου μας, οι αφοσιωμένοι Έλληνες εκπαιδευτικοί μας, έγινε το εικονοστάσιό μας, η «δέησή» της, η αληθινή πινακοθήκη πορτρέτων της.

Σας υποκλινόμαστε βαθιά! Και σε αυτό το σπουδαίο περιβάλλον, δεν χάθηκε, καθιστώντας την ένα αληθινό σύμβολο της ελληνικής κοινότητάς μας στη Μόσχα, το εμβληματικό της πρόσωπο.
Καθαρότητα σκέψης, ειλικρίνεια, δεν γνώριζε κατηγορίες «δολιοφθοράς» ή «υποκρισίας». Οι εκτιμήσεις και οι σκέψεις της για ένα δεδομένο θέμα ήταν μερικές φορές λανθασμένες, αλλά ειλικρινείς και ανοιχτές!
Οι υπηρεσίες της στο κίνημά μας αναγνωρίζονται δεόντως από τον Ελληνικό μας Σύλλογο, την Ελληνική Εταιρεία Μόσχας και πολλές άλλες ελληνικές εταιρείες. Άξια! Άξια!
Το κύκνειο άσμα της, η διέξοδός της, ήταν η ίδρυση του Συλλόγου Ελληνίδων Γυναικών Μόσχας, «Αγάπη».
Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα μέλη αυτής της κοινότητας θα τη θυμούνται σήμερα. ...Στη μνήμη της, η Ελληνική Εταιρεία Μόσχας αποφάσισε να δημιουργήσει μια γωνιά μνήμης για τη Ν.Ν. Κουζνέτσοβα-Σιχίντι στον χώρο του γραφείου αντιπροσωπείας της στην οδό Ντόνσκαγια 8. 9 Οκτωβρίου 2025. Τα πρώτα γενέθλια της «Ρωσίδας Ελληνίδας» χωρίς αυτήν. Αυτή η μέρα θα παραμείνει για πάντα δική της στη ζωή μας. Μια βαθιά υπόκλιση. Ευλογημένη μνήμη.

Χρόνια πολλά, Συμπατριώτισσα! Χρόνια πολλά, Συμπατριώτισσα! Άξια!
Νίκος Σιδηρόπουλος

Έκδοση αφιερωμένη στα 75α γενέθλιά της (9 Οκτωβρίου 2022).
…Ποια είναι η Ναντέζντα Κουζνέτσοβα-Σιχίντι; Διευθύντρια θεατρικών και μαζικών παραστάσεων, κόρη μιας απερίγραπτης ομορφιάς ποντιακής ελληνικής καταγωγής και ενός Ρώσου ναύτη, κόρη της Μητέρας Ρωσίας και των Ελλήνων του Ιερού Πόντου, Πολίτης και Άνθρωπος.
Μέλος της ηγεσίας της Εταιρείας Ελλήνων της Μόσχας για πολλά χρόνια, έλαβε τη σκυτάλη από την τιμημένη συμπατριώτισσά μας, καθηγήτρια και μουσικολόγο Ν.Φ. Τιφτικίδη. Οι πρώτοι ηγέτες της Εταιρείας ήταν οι Γ.Ε. Τραπεζίκωφ-Γερασιμίδη, Α.Α. Παρασκευόπουλος, και ο καθηγητής Κ.Κ. Σωτίδη. Η εξαιρετική εκπαιδευτικός και ελληνίστρια, Ακαδημαϊκός Μ.Λ. Ρίτοβα. Η τιμημένη δασκάλα Ν.Γ. Νικολάου. Και δεν χάθηκε σε αυτή την παρέα!

Ένας άνθρωπος ερωτευμένος με τη δημιουργικότητα και την τέχνη, που ήρθε να κατακτήσει τα λαμπερά ύψη της δημιουργικής σκηνής της πρωτεύουσας στα μέσα της δεκαετίας του 1960, εγγράφοντας στις κορυφαίες θεατρικές σχολές της χώρας. Ένα ταλαντούχο, μελαχρινό κορίτσι από την ηρωική πόλη Νοβοροσίσκ, Ελληνίδα από το Γκελεντζίκ, αλλά λόγω διαφόρων υποκειμενικών λόγων, «δεν ήταν αρκετά ψηλή» κ.λπ., η μοίρα της πήρε διαφορετική τροπή. Σπουδάζοντας στο Κρατικό Ινστιτούτο Πολιτισμού της Μόσχας, ζώντας σε μια φοιτητική εστία της Μόσχας, κάτι σαν την ηρωίδα της ταινίας «Η Μόσχα δεν πιστεύει στα δάκρυα». Πριν από πέντε χρόνια, σε μια γιορτή για τη Ναντέζντα Νικολάγιεβνα στο Ντόμνατζ, πραγματοποιήθηκε μια παρουσίαση του αυτοβιογραφικού της βιβλίου, «Ρωσικά Ελληνικά». Σε αυτό, μίλησε με ειλικρίνεια, χωρίς βερνίκι ή γυαλάδα, για τη ζωή της, τις ρωσικές και ελληνικές ρίζες της, και την ευγνωμοσύνη της σε όλους όσους έχουν γίνει οι κύριοι χαρακτήρες στη ζωή της: τους αγαπημένους της, τους συναδέλφους, τους φίλους και τους συμπατριώτες της - καθαρά, αφελώς, εμπιστευτικά και αισιόδοξα.

Ναι, σωστά! Παραμένει η ίδια όπως ήταν στα 17-20 της χρόνια σήμερα - μια αφελής, ειλικρινής, έμπιστη κοπέλα, η Νάντια, μια Ρωσίδα Ελληνίδα από το μακρινό 1966! Ένας λαμπρός άνθρωπος.

 

Αυτές οι ιδιότητες, όπως παραδέχεται η ηρωίδα μας, λειτουργούν εναντίον της στη ζωή — λοιπόν, Ναντέζντα, δεν μπορείς να είσαι έτσι (!) — αλλά τη βοηθούν, και, δόξα τω Θεώ, υπάρχει όφελος (!) από αυτό στο έργο της.

Σήμερα, 14 Οκτωβρίου 2022, όπως ακριβώς πριν από πέντε χρόνια, στην ίδια αίθουσα, σχεδόν έδρα της ελληνικής κοινότητας της Μόσχας, στην εορτή της Σκέψης της Παναγίας, οι συμπατριώτες μας, οι συνάδελφοι και οι αγαπημένοι της Ναντέζντα Κουζνέτσοβα-Σιχίντι θα συγκεντρωθούν για να εκφράσουν εγκάρδια λόγια ευγνωμοσύνης για όλα τα καλά και ευγενικά πράγματα που έκανε αυτός ο καλός άνθρωπος για τους συμπατριώτες της, συμπεριλαμβανομένων πολιτιστικών φεστιβάλ των Ελλήνων της ΕΣΣΔ και της Ρωσίας, εορταστικές βραδιές της Ομάδας Δυνάμεων της Μόσχας, πολιτιστικές βραδιές, τιμής των βετεράνων του πολέμου μας και πολλά άλλα. Εκφράζουν επίσης ευγνωμοσύνη για τις αξιοσημείωτες ιδιότητες αυτού του ατόμου — την αφοσίωσή της στη φιλία, το έργο της, τους κανόνες της ελληνικής αδελφότητας, την ευγνώμονα μνήμη της και την κανονική της υπηρεσία στη μνήμη ενός αγαπημένου και συντρόφου. Η παρουσίαση του βιβλίου της «Ρωσίδα Ελληνίδα» πραγματοποιήθηκε στην εκδήλωση της 14ης Οκτωβρίου 2017, και η ταινία «Ρωσίδα Ελληνίδα» θα παρουσιαστεί σήμερα.

Είναι ένα ειλικρινές, έντιμο και αυτοκριτικό άτομο. Γνωρίζει και τιμάει με ιερότητα τη μνήμη των Ελλήνων προγόνων της από τον ιερό Πόντο. Ειλικρινά δίνει στον εαυτό της έναν αποτυχημένο βαθμό στη μητρική της ελληνική γλώσσα. Δεν ψάχνει για δικαιολογίες, όπως κάνουν πολλοί, αλλά μιλάει για όλους όσους έχουν σημαδέψει τη ζωή της με ζεστασιά και καλοσύνη. Τόσες είναι οι υγιείς πνευματικές και γενεαλογικές της ρίζες, είναι ανίκανη για αθλιότητα και άλλα τέτοια «ρεπερτόρια». Είναι, με μια λέξη, ένα λαμπρό, καλό άτομο, γεμάτο ζωή και δημιουργικά σχέδια. Περιβάλλεται από ομοϊδεάτες από τον Σύλλογο Ελληνίδων Γυναικών «Αγάπη», του οποίου είναι συνιδρύτρια. Άλλωστε, όλα ξεκινούν πραγματικά από την αγάπη!
Θα μπορούσε κανείς να μιλάει ατελείωτα για τη Ναντέζντα Νικολάεβνα Κουζνέτσοβα-Σιχίντι. Είναι το είδος του ανθρώπου που λένε ότι τα γηρατειά δεν προλαβαίνουν ποτέ. Είναι αιώνια νέα στην καρδιά!

Νίκος Σιδηρόπουλος

 

----------------

Надежда Николаевна Кузнецова.

Первый день рождения без нее…

День 9 октября у меня и многих наших московских и российских соотечественников долгие годы ассоциируется с именем нашей потрясающей соотечественницы Надежды Николаевны Кузнецовой-Шихиди – русской гречанки, ветерана нашего греческого движения в его культурном сегменте, души греческой общины Москвы.

9 октября – день ее рождения. И сегодня, 9 октября 2025 года, это первый день рождения Надежды Николаевны без нее. Ее не стало 22 ноября 2024 года.

…Вчерашний звонок руководителя греческой общины города-героя Новороссийск Анатолия Гурова. «…Мы в Геленджике. Накануне дня рождения Надежды Николаевны хотели бы положить цветы у места ее упокоения. Мы помним ее добрые дела, последние годы наши контакты были тесными. Человек огромной души. Нам ее не хватает».

Да, так и есть, соотечественник! Нам фантастически не хватает таких людей, какой была наша Надежда Николаевна Кузнецова – подвижников, чистых и честных до наива, с символом веры в душе. Надежда Кузнецова. Она стала символом Московского общества  греков, внесшая в его жизнедеятельность свой огромный вклад. Режиссер легендарного Всесоюзного фестиваля греков Советского Союза 1990 года, фестивалей культуры греков России. Ведущая, режиссер праздничных вечеров, культурных мероприятий, проектов Московского общества греков. И все это было неформально, с живыми, яркими красками.

…В памяти многих из нас, кто пришел в Москве проститься с ней, остались наши слезы и боль. Ее уход всех нас застиг врасплох. 12 ноября ее выписали из больницы, а 22 ноября ее не стало. Последняя фотография, отправленная нам. «Ну, наконец, ждем встречи с вами!».

…Она, как и создатели Московского общества греков, его первые руководители, наши прекрасные ветераны войны, наши подвижники греческие педагоги, стали тем нашим иконостасом, «деисусным» рядом его, кто и есть истинная его портретная галерея.

Низкий вам поклон! И в этом великом окружении она не затерялась, став самым настоящим символом нашего московского греческого сообщества, его иконным лицом.

Чистота помыслов, честность, она не знала категорий «интриги» и «лицемерие», ее оценки и размышления на заданную тему, были порой ошибочными, но честными и открытыми!

Ее заслуги перед нашим движением по достоинству оценены нашим греческим Объединением, Московским и многими другими обществами греков. Аксия! Достойная!

Ее лебединой песней, отдушиной стало создание Ассоциации гречанок Москвы «Агапи».

И нет никаких сомнений, что участники этого сообщества сегодня обратят их память о ней. …Память о ней – это принятое Московским обществом греков решение создания в пространстве представительства на Донской, 8 уголка памяти Н.Н.Кузнецовой-Шихиди.

9 октября 2025 года. Первый день рождения «русской гречанки» без нее. Этот день в нашем жизненном календаре навсегда останется ее. Низкий поклон. Светлая память.

С днем рождения, Соотечественница! Χρόνια πολλά, Συμπατριώτισσα! Άξια!

Никос Сидиропулос

 

Публикация, посвященная ее 75-летию (9 октября 2022 года).

…Кто есть Надежда Кузнецова-Шихиди? Режиссер театрализованно-массовых представлений, дочь неописуемой красавицы понтийской гречанки и русского моряка, дочь нашей матушки России и греков священного Понта, Гражданин и Человек.

Многолетний член руководства в разные годы Московского общества греков, эстафетная палочка ею получена от нашего заслуженного соотечественника профессора музыковеда Н.Ф.Тифтикиди. Первые руководители Общества Г.Е.Трапезников-Герасимиди, А.А.Параскевопуло, профессор К.Х.Шотиди. Выдающийся педагог и эллинист академик М.Л.Рытова. Заслуженный педагог Н.Г.Николау. И она в этой компании не затерялась!

Человек, влюбленный в творчество и искусство, приехавшая покорять в середине 1960-х годов столичные творческие сияющие высоты, поступление в ведущие театральные вузы страны, талантливая девушка смуглянка из города-героя Новороссийска, геленджикская гречанка, но в силу разных субъективных причин, «ростом не вышла» и т.п., ее судьба сложилась иначе. Учеба в московском государственном институте культуре, жизнь в московском общежитии, что-то схожее с героиней фильма «Москва слезам не верит».

5 лет назад на чествовании Надежды Николаевны в домнаце прошла и презентация ее автобиографической книги «Русская Гречанка», в которой она честно, без лакировки и глянца рассказала нам о своей жизни, о своих русских и греческих корнях, о своей благодарности ко всем тем, кто состоялся в ее жизни главными героями: ее близких, коллегах, друзьях, соотечественниках – чисто, наивно, доверительно, оптимистично.

Да, именно, так! Какая она была в 17-20 лет, такая и осталась сегодня – наивная, искренняя, доверчивая девушка Надя, русская гречанка из далекого 1966 года! Светлый человек.

Эти качества, по признанию нашей героини, играют против нее в жизни, ну нельзя быть, Надежда, такой (!), но помогают, и, слава Богу, есть польза от сего (!), ей в творчестве.

Сегодня, 14 октября 2022 года, как и ровно 5 лет назад, в том же зале почти домашнем для греческой общины Москвы, в праздник Покрова Пресвятой Богородицы, соберутся наши соотечественники, коллеги, близкие Надежды Кузнецовой-Шихиди, чтобы сказать ей, идущие от сердца, слова благодарности за все хорошее и доброе, что этот хороший человек сделал для соотечественников, фестивали культуры греков СССР, России, праздничные вечера МОГ, вечера культуры, чествования наших ветеранов войны и многое другое, за удивительные качества этого человека – преданность дружбе, делу, канонам греческого братства, за ее благодарную память, каноническое служение памяти близкого человека и соратника. На вечере от 14 октября 2017 года состоялась презентация ее книги «Русская гречанка», сегодня состоится презентация фильма «Русская гречанка».

Она искренний человек, честный, самокритичный. Она знает и свято хранит память о своих предках греческих из священного Понта, она честно ставит себе «неуд» по дисциплине знание родного греческого языка, не ищет причин, как это бывает у многих, она говорит о всех, кто прошел в ее жизни с заглавной буквы с теплотой и добром. Она не способна, такие у нее здоровые духовные и генеалогические корни, на низость и прочее из данного «репертуара». Она, одним словом, светлый, хороший человек, которая полна жизненных и творческих планов. Рядом с ней ее единомышленники из общества гречанок «Агапи», соучредителем его она является. Ведь, на самом деле, все начинается с любви!

О Надежде Николаевне Кузнецовой-Шихиди можно говорить бесконечно. Она тот человек, о которых говорят, что старость их дома не застанет. Она вечно молода душой!

Никос Сидиропулос