2026-й – год 110-летия начала геноцида греков Понта в Османской Турции

 

2026-й – год 110-летия начала геноцида греков Понта в Османской Турции

110 лет назад (в 1916 году) берет  свое начало геноцид греков Понта турками в Османской империи – систематическое истребление младотурецкими варварами, извергами рода человеческого мирного греческого населения малоазийского Понта. 

«Право на память». Разговор о трагедии греков Понта в крымской телестудии. 

10 лет назад 5 февраля 2016 года в студии Первого Крымского телеканала состоялось важное событие в масштабах нашего греческого Объединения, сакрального дела «Право на память» - сущностный разговор, посвященный теме геноцида греков малоазийского Понта в Османской империи в 1916-1923 гг. – дате 100-летия начала исполнения преступных планов турецких варваров по отношению к греческому населению Понта.

Главные темы этого разговора в стенах студии крымского телеканала – это история вопроса, хронология преступлений турок и их немецких менторов- учителей, моральных подстрекателей этих чудовищных по своей звериной сущности планов  по искоренению Оттоманской империи от всякого нетурецкого (христианского) элемента. Как это было? Какие методы использовали младотурки для решения вопроса «Турция – государство турок», как реагировало мировое общественное мнение на эти преступления, почему это стало возможным. Сотни тысяч греков малоазийского Понта, мучеников и праведников нашего народа, невинных жертв турецкого геноцида, взывают к нам к справедливости. 

О важности святого дела – международного признания геноцида греков Малой Азии и Понта в Османской империи в 1916-1923 гг., осуждения этих страшных преступлений.

…Ведущая передачи, разговора на заданную тему – наша соотечественница Мария Лазариди, журналист ГТРК «Крым», автор и ведущая программы «Эльпида» - инициатор его проведенияпод эгидой ФНКА греков России на крымском канале 5 февраля 2016 года. В беседе приняли участие в студии и за ее пределами (заранее записанные диалоги) политики, общественные деятели, журналисты и ученые, священнослужители и педагоги.  

В обсуждении в студии, спикерами передачи выступили директор Греческого культурного центра в Москве Феодора Янници, исполнительный директор ростовского общества греков «Танаис» Мелина Леонова, историк Василий Ченкелидис (Греция), духовник греческого Объединения России протоиерей отец Олег (Добринский-Григориадис), журналист греческого Объединения России Никос Сидиропулос, депутат Крымского госсовета Иван Шонус, глава армянской диаспоры Крыма Вагаршак Мелконян. 

Это был обстоятельный, сущностный разговор, подчеркнувший еще раз, насколько для нас, потомков греков священного Понта, крайне важна данная тема. Как важно эту тему («Понтийский вопрос») продвигать в широкие массы российского общественно-политического пространства. Ведь, по правде говоря, у нас в России знают о геноциде армян в Турции, но фактически не имели представления, что подобная сопоставимая по своим масштабам трагедия в тот же исторический период зловещей волею младотурок и кемалистовв, извергов рода человеческого в Османской Турции случилась с греками, как и ассирийцами, другими малыми христианскими народами империи. В скором будущем чудовищные преступления младотурок и кемалистов будут повторены в ходе 2-й мировой войны немецким фашизмом во всем их сюрреалистическом сатанинском оскале.

…Передача «Право на память» 10-летней давности на ГТРК «Крым» стала важным событием в череде деятельности нашего Объединения, той самой «дорогой к храму», в деле продвижения «Понтийского вопроса», нашего права на память, расширения аудитории данной темы в российском пространстве. И сегодня в год 110-летия начала зловещих преступлений турок против человечности, по отношению к нашему народу, грекам Османской империи в первой четверти 20-го века, эта тема остро актуальна.

«Право на память». Это есть наше основополагающее право на завтрашний день. Кто забыл свое прошлое, у тех нет права на будущее. В течение всего года мы будем посвящать наши публикации теме геноцида греков Понта в Османской Турции. 19 мая в день скорби и памяти состоится наш многотысячный греческий сбор у мемориала геноцида греков Понта в Ессентуках в Петропавловском храмовом комплексе. Молитва, свеча памяти…

Никос Сидиропулос

Послесловие

Со времени принятия Парламентом Греции постановления о дате памяти "19 мая" - дня памяти о геноциде греков малоазийского Понта турками в Османской Турции за период времени 1916-1923 гг., минуло 32 года. Минули, остались в недавнем прошлом, даты 100-летия в 2016 году начала исполнения турецкими варварами по отношению к грекам Понта своих человеконенавистнических планов. Минули 2019 год –  дата 100-летия геноцида греков Понта, дата 105-летия (19.05.2024 г.), его 2-го этапа, которое берет свое начало с 19 мая 1919 года с палача греков Понта Кемаля паши (впоследствии отца турецкой нации Ататюрка). В 1916 году младотурецкие варвары приступили к реализации их дьявольского плана по физическому истреблению греков Понта. Грекам, как и всем другим христианским народам, по зловещим планам младотурок и, затем, кемалистов было отказано в праве на жизнь.  В новой Османской Турции право жить имели только турки!

 «Понтийский вопрос» был «великодушно» Греческим государством "передоверен" понтийским обществам, конфедерациям и федерациям. Выполнение этой священной миссии долга памяти о сотнях тысячах невинных жертвах геноцида Греческое государство оставило подвижникам - апостолам "Понтийского вопроса": политику и общественному деятелю, светлая ему память, Михалису Харалампидису, профессору историку Константиносу Фотиадису и другим. Первым греческим историком, кто фундаментально изложил тему геноцида греков Понта в Османской Турции, был Полихронис Энепекидис. 

...Мы, потомки невинных жертв геноцида греков малоазийского Понта, проживающие сегодня в Греции, России, десятках странах мира, 32 года спустя после принятия Парламентом Греции Акта от 24 февраля 1994 года, воздаем всем, кто, в отличие от Греческого государства, сделал "Понтийский вопрос" делом их чести и священного долга. 

...Обретенным правом на память о своей исторической родине Понте, прикосновением к его святыням стали паломнические поездки греков России и постсоветского пространства на Понт в 2007-2012, 2015 гг. к главной святыне Понтийского эллинизма стенам монастыря Панагия Сумела. Организатором паломничеств на Понт стал лидер греков России и постсоветского пространства, зарубежного эллинизма Иван Саввиди.
  

...С 15 августа 2010 года, в праздник Богородицы в стенах монастыря на протяжении многих лет, после 88 лет со времени последней литургии в стенах святыни греков Понта, проходилаПатриаршая (Вселенского патриарха) Литургия.  …Наши слова благодарности всем людям доброй воли, общественным организациям во всем мире, кто способствовал вынесению «Понтийского вопроса» на мировые трибуны, подвижникам святого дела.

…Важным событием, которое является еще одним кирпичиком в великое и святое дело международного признания геноцида греков Понта в Османской Турции в первой четверти 20-го века, уходящего 2019 года стал выход в свет киноэпопеи, ее творцом является греческий режиссер, светлая память ему, Манусос Манусакис и лидер греков России и постсоветского пространства Иван Саввиди, выдающаяся роль мецената которого способствовала реализации этого святого проекта нашей исторической памяти, по роману одноименному Хариса Циркинидиса «Красная река». Этой же цели способствуют труды апостола «Понтийского вопроса» историка Костаса Фотиадиса, его труд «Понтийский вопрос и дата 19 мая по обе стороны Эгейского моря», труды Фаниса Малкидиса, Власиса Агдзидиса, других историков, проведенные международные научные конференции, десятки мероприятий в России и Греции, во всех частях света, это цели служит открывшийся 18 мая 2019 года в Ессентуках грандиозный мемориал Скорби и Памяти – геноцида греков Понта – при стечении многих тысяч наших соотечественников со всех концов России. 19 мая 2021 года в Новороссийске был открыт и освящен памятник «Грекам Понта - жертвам массового истребления христиан в Османской империи в 1916-1923 гг., творец этого проекта исторической памяти член Совета ФНКА греков России, депутат городской Думы города Новороссийск, руководитель греческой общины города-героя Илья Канакиди. Ранее в пространстве одной из лучших греческих общин России владикавказского РСО-А общества «Прометей», им более 27 лет руководит общественный деятель, заслуженный строитель СО-А, РФ Юрий Асланиди, была открыта стелла памяти геноцида греков Понта в Османской империи. В Греции, на Кипре, во многих станах мира, где проживают понтийские греки, за истекшие годы были открыты памятники и мемориалы грекам Понта – невинным жертвам турецкого геноцида. Многие из них творение известного греческого скульптора родом из Союза, некогда ссыльного Казахстана Георгия Кикотиса. …21 сентября 2021 года в Салониках был открыт памятник герою и праведнику греков Понта, журналисту газеты «Эпоха» Никосу Капетанидису. Зримый вклад в реализацию этого проекта внесли патриоты нашего народа греки Москвы, России, руководитель общества греков «Горгиппия» в Анапе Валерий Асланидис.  

21 сентября 2024 года состоялась торжественная церемония открытия в центре северной столицы Греции у здания Союза журналистов Македонии и Фракии бюста герою и исповеднику греков Понта Никосу Капетанидису. Автор работы – Георгий Кикотис. Главные творцы этого действа – греческий журналист Георгиос Георгиадис и греческий патриот, меценат, руководитель греческой общины Анапы-Витязево Валерий Асланидис

 ...Трагический 100-летний юбилей геноцида греков Понта дал нам еще один шанс исполнить священный долг перед памятью невинных жертв турецкого геноцида, праведников нашего народа, Православия - долг Памяти и Единства. 19 мая – дата Памяти и Скорби. В этот день миллионы греков во всем мире (Греции, из десятков стран своего проживания) минутой молчания, держа в руках зажженные поминальные свечи, в храмах, у мемориалов памяти о геноциде греков Понта, склоняют головы в память о своих дедах и прадедах,  соотечественниках - невинных жертвах младотурецких и кемалистских палачей.

...Никогда не забудем! Память - это исцеление наших душ. ...Души греков Понта, невинных жертв турецкого геноцида, взывают к исторической Справедливости!

Самое страшное преступление по отношению к сотням тысяч наших предков, праведникам нашего народа, невинным жертвам геноцида – забвение памяти.

Никос Сидиропулос

 

 

Το 2026 συμπληρώνονται 110 χρόνια από την έναρξη της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στην Οθωμανική Τουρκία.

Πριν από 110 χρόνια (το 1916) ξεκίνησε η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου από τους Τούρκους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία – η συστηματική εξόντωση του ειρηνικού ελληνικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας Πόντου από τους Νεότουρκους βαρβάρους, τέρατα του ανθρώπινου γένους.

«Το Δικαίωμα στη Θυμήση». Μια συζήτηση για την τραγωδία των Ελλήνων του Πόντου σε ένα τηλεοπτικό στούντιο της Κριμαίας.

Πριν από δέκα χρόνια, στις 5 Φεβρουαρίου 2016, έλαβε χώρα ένα σημαντικό γεγονός στο στούντιο του Πρώτου Κριμαϊκού Τηλεοπτικού Καναλιού στην κλίμακα της Ελληνικής μας Ένωσης, ο ιερός σκοπός του «Δικαίου στη Μνήμη» - μια ουσιαστική συζήτηση αφιερωμένη στο θέμα της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας Πόντου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1916 έως το 1923 - ημερομηνία της 100ής επετείου από την έναρξη των εγκληματικών σχεδίων των Τούρκων βαρβάρων εναντίον του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου.

Τα κύρια θέματα αυτής της συζήτησης στο στούντιο ενός τηλεοπτικού καναλιού της Κριμαίας είναι η ιστορία του ζητήματος, η χρονολογία των εγκλημάτων των Τούρκων και των Γερμανών μέντορων και δασκάλων τους, των ηθικών υποκινητών αυτών των τερατωδών, κτηνωδών σχεδίων για την εξάλειψη κάθε μη τουρκικού (χριστιανικού) στοιχείου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Πώς συνέβη αυτό; Ποιες μεθόδους χρησιμοποίησαν οι Νεότουρκοι για να επιλύσουν το ζήτημα της «Τουρκίας ως τουρκικού κράτους»; Πώς αντέδρασε η παγκόσμια κοινή γνώμη σε αυτά τα εγκλήματα; Γιατί κατέστη δυνατό αυτό; Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες από τη Μικρά Ασία του Πόντου, μάρτυρες και δίκαιοι άνδρες του λαού μας, αθώα θύματα της τουρκικής γενοκτονίας, μας ζητούν δικαιοσύνη.

Σχετικά με τη σημασία του ιερού σκοπού – της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1916-1923, και της καταδίκης αυτών των φρικτών εγκλημάτων.

...Παρουσιάστρια της εκπομπής, μιας συζήτησης πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα, είναι η συμπατριώτισσά μας Μαρία Λαζαρίδη , δημοσιογράφος της Κρατικής Τηλεόρασης και Ραδιοφωνίας «Κριμαία», συγγραφέας και παρουσιάστρια της εκπομπής «Ελπίδα» - της οποίας εμπνευστής ήταν η διεξαγωγή της υπό την αιγίδα του Ομοσπονδιακού Εθνικού Πολιτιστικού Συλλόγου Ελλήνων στη Ρωσία στο κανάλι της Κριμαίας στις 5 Φεβρουαρίου 2016. Πολιτικοί, δημόσια πρόσωπα, δημοσιογράφοι, επιστήμονες, κληρικοί και εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στη συζήτηση, τόσο στο στούντιο όσο και εκτός (προηχογραφημένοι διάλογοι).

Οι ομιλητές στη συζήτηση στο στούντιο ήταν η διευθύντρια του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στη Μόσχα, Θεοδώρα Γιαννίτση, η εκτελεστική διευθύντρια της Ελληνικής Εταιρείας του Ροστόφ «Τάναις» Μελίνα Λεόνοβα, ο ιστορικός Βασίλι Τσενγκελίδης (Ελλάδα), ο πνευματικός ηγέτης της Ελληνικής Ένωσης Ρωσίας, Αρχιερέας Πατέρας Όλεγκ (Ντομπρίνσκι-Γρηγοριάδης), ο δημοσιογράφος της Ελληνικής Ένωσης Ρωσίας, Νίκος Σιδηρόπουλος, ο βουλευτής του Κρατικού Συμβουλίου της Κριμαίας, Ιβάν Σώνους, και ο επικεφαλής της αρμενικής διασποράς στην Κριμαία, Βαγαρσάκ Μελκονιάν.

Αυτή ήταν μια λεπτομερής, ουσιαστική συζήτηση, που υπογράμμισε για άλλη μια φορά πόσο κρίσιμο είναι αυτό το θέμα για εμάς, τους απογόνους των Ελλήνων του ιερού Πόντου. Πόσο κρίσιμο είναι να προωθήσουμε αυτό το θέμα (το «Ποντικό Ζήτημα») στις πλατιές μάζες του ρωσικού κοινωνικοπολιτικού χώρου. Άλλωστε, ειλικρινά, εμείς στη Ρωσία γνωρίζουμε για τη γενοκτονία των Αρμενίων στην Τουρκία, αλλά ουσιαστικά δεν είχαμε ιδέα ότι μια παρόμοια τραγωδία, συγκρίσιμης κλίμακας, έπληξε τους Έλληνες, τους Ασσυρίους και άλλους μικρούς χριστιανικούς λαούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά την ίδια ιστορική περίοδο, με τη δυσοίωνη βούληση των Νεότουρκων και των Κεμαλιστών, αυτών των τεράτων της ανθρωπότητας. Στο εγγύς μέλλον, τα τερατώδη εγκλήματα των Νεότουρκων και των Κεμαλιστών θα επαναλαμβάνονταν κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από τον γερμανικό φασισμό σε όλα τα σουρεαλιστικά, σατανικά χαμόγελά τους.

...Η εκπομπή «Δικαίωμα στη Μνήμη» που μεταδόθηκε πριν από 10 χρόνια από την Κρατική Τηλεόραση και Ραδιοφωνία της Κριμαίας έγινε ένα σημαντικό γεγονός στο συνεχιζόμενο έργο του Συλλόγου μας, ένας «δρόμος προς τον ναό», προωθώντας το «Ποντιακό Ζήτημα», το δικαίωμά μας στη μνήμη και επεκτείνοντας την εμβέλεια αυτού του θέματος εντός της Ρωσίας. Και σήμερα, στο έτος της 110ης επετείου από την έναρξη των ειδεχθών εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας των Τούρκων εναντίον του λαού μας, των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα, αυτό το θέμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο.

«Το δικαίωμα στη μνήμη». Αυτό είναι το θεμελιώδες δικαίωμά μας στο μέλλον. Όσοι έχουν ξεχάσει το παρελθόν τους δεν έχουν κανένα δικαίωμα στο μέλλον. Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, θα αφιερώσουμε τις εκδόσεις μας στη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην Οθωμανική Τουρκία. Στις 19 Μαΐου, ημέρα πένθους και μνήμης, χιλιάδες Έλληνες μας θα συγκεντρωθούν στο Μνημείο Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στο Γιεσεντούκι, στο Συγκρότημα της Εκκλησίας Πέτρου και Παύλου. Μια προσευχή, ένα κερί μνήμης...

Νίκος Σιδηρόπουλος

Επίλογος

Τριάντα δύο χρόνια έχουν περάσει από τότε που η Βουλή των Ελλήνων ενέκρινε ψήφισμα που καθόριζε την ημερομηνία μνήμης για την 19η Μαΐου – την ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας Πόντου από τους Οθωμανούς Τούρκους από το 1916 έως το 1923. Πέρασαν οι μέρες της 100ής επετείου το 2016 από τα απάνθρωπα σχέδια των Τούρκων βαρβάρων εναντίον των Ελλήνων του Πόντου. Πέρασαν οι μέρες του 2019 – της ημερομηνίας της 100ής επετείου της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της ημερομηνίας της 105ης επετείου (19 Μαΐου 2024) του δεύτερου σταδίου της, που ξεκίνησε στις 19 Μαΐου 1919, με την εκτέλεση των Ελλήνων του Πόντου, Κεμάλ Πασά (αργότερα Πατέρα του Τουρκικού Έθνους, Ατατούρκ). Το 1916, οι Νεότουρκοι βάρβαροι άρχισαν να εφαρμόζουν το διαβολικό τους σχέδιο για τη φυσική εξόντωση των Ελλήνων του Πόντου. Οι Έλληνες, όπως και όλοι οι άλλοι χριστιανικοί λαοί, στερήθηκαν το δικαίωμα στη ζωή από τα δυσοίωνα σχέδια των Νεότουρκων και, αργότερα, των Κεμαλιστών. Στη νέα Οθωμανική Τουρκία, μόνο οι Τούρκοι είχαν το δικαίωμα να ζήσουν!

 Το «Ποντικό Ζήτημα» ανατέθηκε «μεγαλοπρεπώς» από το ελληνικό κράτος στις ποντιακές κοινωνίες, συνομοσπονδίες και ομοσπονδίες. Το ελληνικό κράτος εμπιστεύτηκε την εκπλήρωση αυτής της ιερής αποστολής μνήμης των εκατοντάδων χιλιάδων αθώων θυμάτων της γενοκτονίας στους αποστόλους του «Ποντιακού Ζητήματος»: τον αείμνηστο πολιτικό και δημόσιο πρόσωπο Μιχάλη Χαραλαμπίδη, τον ιστορικό καθηγητή Κωνσταντίνο Φωτιάδη και άλλους. Ο πρώτος Έλληνας ιστορικός που ανέλυσε εκτενώς τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην Οθωμανική Τουρκία ήταν ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης.

...Εμείς, οι απόγονοι των αθώων θυμάτων της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα, τη Ρωσία και δεκάδες χώρες σε όλο τον κόσμο, 32 χρόνια μετά την ψήφιση από το Ελληνικό Κοινοβούλιο του Νόμου της 24ης Φεβρουαρίου 1994, αποτίουμε φόρο τιμής σε όλους όσους, σε αντίθεση με το ελληνικό κράτος, έκαναν το «ποντιακό ζήτημα» ζήτημα τιμής και ιερού καθήκοντός τους.

...Το κεκτημένο δικαίωμα να θυμούνται την ιστορική τους πατρίδα, τον Πόντο, και να αγγίζουν τους ιερούς τόπους του, προέκυψε από τα προσκυνήματα Ελλήνων από τη Ρωσία και την πρώην Σοβιετική Ένωση στον Πόντο κατά τα έτη 2007-2012 και 2015 στο κύριο ιερό του ποντιακού ελληνισμού, τα τείχη της Μονής Παναγίας Σουμελά. Οργανωτής των προσκυνημάτων στον Πόντο ήταν ο Ιβάν Σαββίδης, ηγέτης των Ελλήνων από τη Ρωσία και την πρώην Σοβιετική Ένωση, και του απόδημου ελληνισμού.
  

...Από τις 15 Αυγούστου 2010, ανήμερα της εορτής της Θεοτόκου, η Πατριαρχική (Οικουμενική) Λειτουργία τελείται εντός των τειχών του μοναστηριού εδώ και πολλά χρόνια, 88 χρόνια από την τελευταία λειτουργία εντός των τειχών αυτού του ιερού τόπου των Ελλήνων του Πόντου. ...Τα λόγια ευγνωμοσύνης μας απευθύνονται σε όλους τους ανθρώπους καλής θέλησης, σε δημόσιους οργανισμούς σε όλο τον κόσμο, που συνέβαλαν στην ανάδειξη του «Ποντιακού Ζητήματος» στην παγκόσμια σκηνή, και στους ασκητές αυτού του ιερού σκοπού.

...Ένα σημαντικό γεγονός στο φετινό 2019, που αποτελεί ένα ακόμη θεμέλιο λίθο στη μεγάλη και ιερή υπόθεση της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στην Οθωμανική Τουρκία κατά το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα, ήταν η κυκλοφορία του κινηματογραφικού έπους, που δημιουργήθηκε από τον αείμνηστο Έλληνα σκηνοθέτη Μανούσο Μανουσάκη και τον ηγέτη των Ελλήνων της Ρωσίας και του μετασοβιετικούχώρου Ιβάν Σαββίδη, του οποίου ο εξέχων ρόλος ως προστάτη συνέβαλε στην υλοποίηση αυτού του ιερού έργου της ιστορικής μας μνήμης, βασισμένου στο ομώνυμο μυθιστόρημα «Κόκκινο Ποτάμι» του Χάρη Τσιρκινίδη. Τον ίδιο στόχο προωθούν τα έργα του απόστολου του «Ποντιακού Ζητήματος», ιστορικού Κώστα Φωτιάδη, το έργο του «Το Ποντιακό Ζήτημα και η ημερομηνία της 19ης Μαΐου εκατέρωθεν του Αιγαίου», τα έργα των Φάνη Μαλκίδη, Βλάση Αγτζίδη και άλλων ιστορικών, διεθνή επιστημονικά συνέδρια, δεκάδες εκδηλώσεις στη Ρωσία και την Ελλάδα, σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αυτός ο στόχος εξυπηρετείται από το μεγαλοπρεπές Μνημείο Θλίψης και Μνήμης — της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου — το οποίο εγκαινιάστηκε στο Γιεσεντούκι στις 18 Μαΐου 2019, με τη συγκέντρωση πολλών χιλιάδων συμπατριωτών μας από όλη τη Ρωσία. Στις 19 Μαΐου 2021, αποκαλύφθηκε και εγκαινιάστηκε στο Νοβοροσίσκ ένα μνημείο για τους «Έλληνες του Πόντου – θύματα της μαζικής εξόντωσης των Χριστιανών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1916 έως το 1923». Ο δημιουργός αυτού του ιστορικού έργου μνήμης είναι ο Ιλία Κανακίδη, μέλος του Συμβουλίου του Ομοσπονδιακού Εθνικού Πολιτιστικού Συλλόγου Ελλήνων της Ρωσίας, βουλευτής της Δημοτικής Δούμας του Νοβοροσίσκ και επικεφαλής της ελληνικής κοινότητας της ηρωικής πόλης. Προηγουμένως, αποκαλύφθηκε μια στήλη προς τιμήν της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Εταιρεία «Προμηθέας» με έδρα το Βλαδικαυκάζ, έναν κορυφαίο οργανισμό στη Δημοκρατία της Βόρειας Οσετίας-Αλανίας (RON-Αλανία), με επικεφαλής για πάνω από 27 χρόνια τον Γιούρι Ασλανίδη, δημόσιο πρόσωπο και Τιμημένο Οικοδόμο της Βόρειας Οσετίας-Αλανίας, Ρωσική Ομοσπονδία. Μνημεία και μνημεία για τους Έλληνες του Πόντου - αθώα θύματα της τουρκικής γενοκτονίας - έχουν αποκαλυφθεί στην Ελλάδα, την Κύπρο και σε πολλές άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο όπου ζουν Πόντιοι Έλληνες. Πολλά από αυτά είναι έργα του διάσημου Έλληνα γλύπτη σοβιετικής καταγωγής, Γκεόργκι Κικότη, πρώην εξόριστου από το Καζακστάν. ... Στις 21 Σεπτεμβρίου 2021, αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη ένα μνημείο για τον Νίκο Καπετανίδη , ήρωα και δίκαιη μορφή των Ελλήνων του Πόντου και δημοσιογράφο της εφημερίδας «Εποχή». Πατριώτες του λαού μας, Έλληνες από τη Μόσχα και τη Ρωσία, και ο Βαλέρι Ασλανίδης , επικεφαλής της Ελληνικής Εταιρείας «Γοργιππία» στην Ανάπα, συνέβαλαν σημαντικά στο έργο . 

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2024, πραγματοποιήθηκαν στο κέντρο της Ανάπας, κοντά στο κτίριο της Ένωσης Δημοσιογράφων Μακεδονίας και Θράκης, τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Νίκου Καπετανίδη, ήρωα και ομολογητή των Ελλήνων του Πόντου. Το έργο φιλοτεχνήθηκε από τον Γεώργιο Κικότη. Κύριοι δημιουργοί αυτής της εκδήλωσης ήταν ο Έλληνας δημοσιογράφος Γεώργιος Γεωργιάδης και ο Έλληνας πατριώτης, φιλάνθρωπος και επικεφαλής της ελληνικής κοινότητας Ανάπα-Βιτιάζεβο, Βαλέρι Ασλανίδης.

 ...Η τραγική εκατονταετηρίδα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου μας έδωσε μια ακόμη ευκαιρία να εκπληρώσουμε το ιερό μας καθήκον απέναντι στη μνήμη των αθώων θυμάτων της τουρκικής γενοκτονίας, των δικαίων του λαού μας και της Ορθοδοξίας - το καθήκον μας για Μνήμη και Ενότητα. Η 19η Μαΐου είναι η Ημέρα Μνήμης και Θλίψης. Την ημέρα αυτή, εκατομμύρια Έλληνες σε όλο τον κόσμο (από την Ελλάδα και από δεκάδες χώρες όπου ζουν) τηρούν ενός λεπτού σιγή,κρατώντας αναμμένα κεριά σε εκκλησίες και σε μνημεία για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, σκύβοντας τα κεφάλια τους στη μνήμη των παππούδων και των προπαππούδων τους, των συμπατριωτών τους - των αθώων θυμάτων των Νεότουρκων και των Κεμαλιστών δημίων.

...Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ! Η μνήμη είναι η θεραπεία των ψυχών μας. ...Οι ψυχές των Ελλήνων του Πόντου, αθώων θυμάτων της τουρκικής γενοκτονίας, κραυγάζουν για ιστορική δικαιοσύνη!

Το πιο φρικτό έγκλημα εναντίον εκατοντάδων χιλιάδων προγόνων μας, των δικαίων του λαού μας, των αθώων θυμάτων της γενοκτονίας είναι η λήθη της μνήμης.

Νίκος Σιδηρόπουλος