ГРЕЧЕСКИЙ РАЗГОВОРНЫЙ КЛУБ_«ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» - 118-я сессия
ЗДЕСЬ и СЕЙЧАС!!!
ГРЕЧЕСКИЙ РАЗГОВОРНЫЙ КЛУБ
ОНЛАЙН ВСТРЕЧА!
СОВЕРШЕННО УНИКАЛЬНЫЙ ФОРМАТ!!!
«ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» - 118-я сессия
Апокриес: традиции празднования греческой масленицы !!! //// Απόκριες: Εορταστικές Παραδόσεις !!!
Четверг, 19 февраля 2026г.,
время московское - 16:00, время греческое – 15:00 !!!
Подключиться к конференции:
https://hecucenter.ktalk.ru/ikyqjpcglmq7
ПОДДЕРЖИВАЕМ СВОИ ЯЗЫКОВЫЕ НАВЫКИ, РАСШИРЯЕМ СВОИ КОГНИТИВНЫЕ ГОРИЗОНТЫ, НАСЛАЖДАЕМСЯ ЧЕЛОВЕЧЕСКИМ ОБЩЕНИЕМ!!!
Москва, 16 февраля 2026 г.
Дорогие друзья!
Продолжая в том же жизнеутверждающем духе и всегда смотря в будущее с оптимизмом, Греческий Культурный Центр – ГКЦ рад сообщить Вам, что наш проект ГРЕЧЕСКИЙ РАЗГОВОРНЫЙ КЛУБ неустанно функционирует с новыми идеями, модераторами и друзьями и в новом 2026 году !!!
Наша очередная - 118-я сессия Разговорного клуба «Общаться по- гречески - только по-гречески» - «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ – ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ», состоится в четверг, 19 февраля 2026, в 16.00 – время московское, (время греческое 15:00) в дистанционном формате на платформе КонтурТолк.
Подключиться к конференции:
Тема нашей 118-й сессии, в духе со временем:
Апокриес: традиции празднования греческой масленицы !!! //// Απόκριες: Εορταστικές Παραδόσεις !!!
Модератором встречи выступит магистрантка исторического факультета МГУ, наш юний Эллинист Екатерина Никонова; с ней вместе и директор Греческого Культурного Центра - ГКЦ, кандидат исторических наук, актриса, Теодора Янници !!!
Екатерина Никонова Теодора Янници
Приглашаем всех желающих в неформальной обстановке получить возможность погрузиться в атмосферу живого общения на греческом языке, обсудить различные темы, связанные с современной жизнью Эллады, ее культурой, историей и традициями, с богатейшим культурным наследием Греческого Мира. А также провести приятный вечер в теплой, непринужденной компании единомышленников и носителей языка, которые руководят процессом беседы.
Целями создания клуба являются поддержание и совершенствование языковых и разговорных навыков, развитие устной речи, помощь в преодолении языкового барьера, расширение знаний, кругозора о греческой культуре, о греко-российских отношениях, приятное общение на греческом языке, развитие человеческого общения, межличностных связей, отношений, мостов взаимообогащения и дружбы!!!
Ждем Вас, друзья, в четверг 19 февраля 2026г., в 16:00 - время московское (время греческое 15:00)
Подключиться к конференции КонтурТолк:
Наша страничка на ВК: https://vk.com/hecucenter
Наша страничка на фэйсбуке:
https://www.facebook.com/Греческий-Разговорный-Клуб-μόνο-Ελληνικά- 991010794322440/
С материалами греческой масленицы, карнавала, можете ознакомиться по следующим ссылкам на сайте ГКЦ:
.png)
Ждем Вас, до скорой встречи, друзья! МЫ ВМЕСТЕ!!! МЫ – ЕДИНЫЙ МИР!!!
ВМЕСТЕ МЫ СИЛЬНЕЕ, МОЩНЕЕ, ВМЕСТЕ мы
ДУХОВНО БОГАЧЕ и, на самом деле, СЧАСТЛИВЫ!!!
Искренне Ваша
Теодора Янници, к.и.н.,
председатель Правления, директор Греческого Культурного Центра – ГКЦ.
ГРЕЧЕСКИЙ КУЛЬТУРНЫЙ ЦЕНТР - ГКЦ!!!
АКТИВНОСТЬ - ПОСТОЯНСТВО - ПОСЛЕДОВАТЕЛЬНОСТЬ - ВЕРНОСТЬ – ПРЕДАННОСТЬ ДЕЛУ!!!
или когда
ГАРМОНИЧНО СОЧЕТАЮТСЯ ФОРМА и СОДЕРЖАНИЕ !!!
ΠΑΛΙ και ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ!!!
ΕΔΩ και ΤΩΡА!!!
ΑΠΟΛΥΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ!!!
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
«ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»- 118η ΣΥΝΕΔΡΙΑ –
Απόκριες: Εορταστικές Παραδόσεις !!! ////
Апокриес: традиции празднования греческой масленицы !!!
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ, ΔΙΕΥΡΥΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥΣ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΜΑΣ, ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ!!!
Σύνδεση στον σύνδεσμο
Μόσχα, 16 Φεβρουαρίου 2026
Αγαπητοί φίλοι,
Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού – Κ.Ε.Π. με χαρά σάς ενημερώνει για την άοκνη συνέχιση της ΛΕΣΧΗΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ «ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» και το Νέο Έτος 2026 !!!
Αξιοποιώντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής πλατφόρμας, σάς προσκαλούμε στην προσεχή 118η διαδικτυακή συνεδρία μας την ΠΕΜΠΤΗ, 19 Φεβρουαρίου 2026, ώρα Μόσχας 16:00, ώρας Ελλάδας 15:00.
Σύνδεση στον σύνδεσμο https://hecucenter.ktalk.ru/ikyqjpcglmq7
Το θέμα της 118ης συνάντησης της Λέσχης μας, στο πνεύμα των ημερών, διατυπώνεται ως εξής
Απόκριες: Εορταστικές Παραδόσεις !!! Апокриес: традиции празднования греческой масленицы !!!
Συντονίστρια της συνεδρίας μας η μεταπτυχιακή φοιτήτρια της Ιστορικής Σχολής του Κρατικού Πανεπιστημίου «Λομονόσοβ» της Μόσχας Γιεκατερίνα Νίκονοβα Αικατερίνα. Μαζί της και η δ/ντρια του Κ.Ε.Π., διδάκτωρ ιστορίας, ηθοποιός, Δώρα Γιαννίτση.
Στо πλαίσιо αυτών των συναντήσεων οι σπουδαστές της ελληνικής γλώσσας, αλλά και ο κάθε ενδιαφερόμενος, έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν σε φιλική, αβίαστη ατμόσφαιρα διάφοραθέματα, που αφορούν το σύγχρονο βίо στην Ελλάδα, τον πολιτισμό, την ιστορία, την απύθμενου βάθους πολιτισμική κληρονομιά και τις παραδόσεις της Χώρας μας, με παλαιούς και καινούριους φίλους, Έλληνες και Φιλέλληνες.
Στόχο των συναντήσεων αποτελεί η ανάπτυξη των γλωσσικών δεξιοτήτων των σπουδαστών, κυρίως του προφορικού τους λόγου, η διευκόλυνση της προφορικής επικοινωνίας, αλλά και η εμβάθυνση γνώσεων για τον ελληνικό πολιτισμό, τις ελληνορωσικές σχέσεις, καθώς και η ανάπτυξη της ανθρώπινης επικοινωνίας, η σύσφιξη των διαπροσωπικών σχέσεων, η ενίσχυση γεφυριών αμοιβαίου εμπλουτισμού και φιλίας!!!
Σάς περιμένουμε, αγαπητοί φίλοι, ΠΕΜΠΤΗ, 19 Φεβρουαρίου 2026 ώρα Μόσχας - 16:00, ώρα Ελλάδος – 15:00.
Παρακαλούμε τους ενδιαφερόμενους να παρακολουθήσουν, να συνδεθούν στον εξής σύνδεσμο στο Διαδίκτυο
(πλατφόρμα KonturTalk): https://hecucenter.ktalk.ru/ikyqjpcglmq7
Καλούμε τα μέλη της Λέσχης μας και τους εθελοντές μας να αντλούν επικαιροποιημένη ενημέρωση στις διαδικτυακές ομάδες μας
Σχετικό υλικό δύνασθε να αντλήσετε στην εξής παραπομπή στο Δικτυότοπο του Κ.Ε.Π.
http://www.hecucenter.ru/up/ Обычаи Греции.doc
Σάς περιμένουμε !!!
ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΑΖΙ !!!ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑΣ ΕΝΙΑΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ !!!
ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΑΖΙ !!! ΜΑΖΙ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΤΟΤΕΡΟΙ, ΣΘΕΝΑΡΟΤΕΡΟΙ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟΙ και ειλικρινά ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ !!!
Ειλικρινώς υμετέρα, με εκτίμηση και φιλικούς χαιρετισμούς,
Δρ. Δώρα Γιαννίτση,
πρόεδρος Δ.Σ., δ/ντρια Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού – Κ.Ε.Π. και όλη η ομάδα του Κ.Ε.Π.
ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΚΕΠ!!!
ΔΡΑΣТΗΡΙΟТHΤΑ - ΣΥΝΕΠΕΙΑ – ΕΝΔΕΛΕΧΕΙΑ -ΠΙΣΤΗ- ΑΦΟΣΙΩΣΗ στο ΩΡΑΙΟ, το ΑΛΗΘΙΝΟ, το ΑΓΑΘΟ, το ΕΝΑΡΕΤΟ!!!
ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΟΡΦΗΣ & ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ !!!
Λεξικό-118
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
«ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»
«Απόκριες: Εορταστικές Παραδόσεις !!!»
εκδηλώσεις του Καρναβαλιού – карнавальные мероприятия
αποκριά – карнавал Σαρακοστή – великий пост
νηστεία – пост Καθαρά Δευτέρα – чистый понедельник
τελετουργία – ритуал ήθη και έθιμα – нравы и обычаи
κάθαρση σώματος και πνεύματος – очищение тела и духа
«Απόκριες-Σαρακοστή. Έθιμα και παραδόσεις σε Ελλάδα
Αθήνα
Οι Απόκριες είναι γιορτή με μεγάλη ιστορία. Έχοντας τις ρίζες τους στην Αρχαία Ελλάδα και τη λατρεία του Διονύσου, διαδόθηκε και σήμερα αποτελεί ένα πραγματικό ψηφιδωτό ιστορίας και λαογραφίας του παρελθόντος. Τα ήθη και τα έθιμα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας το μαρτυρούν.
Αποκριά (αποκρεά) σημαίνει αποχή από το κρέας. Επίσης, κατά μία εκδοχή, η λατινογενής λέξη «Καρναβάλι» αποτελείται από τις λέξεις carne = κρέας και vale = χαιρετώ.
Την έννοια της αποκριάς την συναντάμε για πρώτη φορά στην Αρχαία Ελλάδα, στις πομπές που γίνονταν κατά τη διάρκεια των Ελευσινίων Μυστηρίων, που μαζί με τα Διονύσια είναι οι πρόγονοι του σημερινού καρναβαλιού.
Τις ημέρες των τελετουργιών οι παρευρισκόμενοι μεταμφιέζονταν σε σάτυρους ή κάλυπταν το πρόσωπό τους, προκειμένου να παραμείνει άγνωστη η ταυτότητά τους και επιδίδονταν στον χορό και στο ποτό με προκλητικές πράξεις και έντονη βωμολοχία.
Οι Ρωμαίοι στη συνέχεια ευτέλισαν την ουσία των τελετών αυτών και τις διέδωσαν στις χώρες της αυτοκρατορίας τους.
Σήμερα οι Απόκριες ονομάζονται «Τριώδιο». Η ονομασία αυτή προέρχεται από τις «τρεις ωδές» του Ευαγγελίου της Ορθοδοξίας.
Το «Τριώδιο» αρχίζει την Κυριακή του «Τελώνη και Φαρισαίου», συνεχίζει με την Κυριακή του «Ασώτου Υιού», την Κυριακή της «Απόκρεω» και ολοκληρώνεται την Κυριακή της «Τυρινής» ή «Τυροφάγου».
Η επόμενη είναι η πρώτη μέρα της Σαρακοστής και ξεκινάει η νηστεία, η οποία διαρκεί 40 ημέρες. Οι χριστιανοί ονόμασαν την μέρα αυτή «Καθαρά Δευτέρα», γιατί με την έναρξη της νηστείας θεωρούσαν ότι ξεκίναγε η «κάθαρση» του σώματος και του πνεύματος.
Η πιο λαμπρή περίοδος της αθηναϊκής Αποκριάς συμπίπτει με την belle epoque στην εποχή του Τρικούπη. Τότε είναι που επικρατεί στα αστικά κέντρα το καρναβάλι δυτικού τύπου, με σερπαντίνες, παλιάτσους, τυποποιημένες μεταμφιέσεις, χορούς, πομπές με άρματα, κομιτάτα και άλλες πολυδάπανες παραστάσεις.
Ακόμη και στα τουρκοκρατούμενα Γιάννενα ή στην Κόνιτσα γινόταν η γνωστή παρέλαση των αρμάτων με συμβολικές και σατιρικές παραστάσεις.
Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες να αναβιώσουν τα παραδοσιακά αποκριάτικα έθιμα σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Ένα πραγματικό ψηφιδωτό ιστορίας και λαογραφίας του παρελθόντος ζωντανεύει ξανά. Οι μύθοι και οι θρύλοι της χώρας μας, αυτές τις μέρες, έρχονται στο προσκήνιο και μέσα από τον χορό, το γλέντι και το τραγούδι γίνονται πραγματικότητα.
Καρναβάλι στη Στερεά Ελλάδα
Άμφισσα
Το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς αναβιώνει στην Άμφισσα ο θρύλος του «στοιχειού». Από τη συνοικία Χάρμαινα, όπου βρίσκονται τα παλιά Ταμπάκικα, και τα σκαλιά του Άι Νικόλα κατεβαίνει το «στοιχειό» και μαζί ακολουθούν εκατοντάδες μεταμφιεσμένοι.
Οι θρύλοι για τα «στοιχειά» είχαν μεγάλη διάδοση στην περιοχή. Λέγεται πως αποτελούν ψυχές σκοτωμένων ανθρώπων ή ζώων που τριγυρίζουν στην περιοχή.
Το σπουδαιότερο στοιχειό που είναι συνδεδεμένο με την παράδοση είναι το στοιχειό της «Χάρμαινας». Αυτό αγαπούσε και προστάτευε τους Ταμπάκηδες (βυρσοδέψες), τους οποίους η δουλειά τους ανάγκαζε να βρίσκονται στη Βρύση νύχτα - μέρα.
Πολλοί ορκίστηκαν πως είδαν το στοιχειό να τριγυρίζει τη νύχτα σ' όλη τη συνοικία, να καταλήγει στην πηγή του νερού και να χάνεται. Ακόμη διηγούνται οι πιο παλαιοί πως το στοιχειό της Χάρμαιναςέβγαινε κάθε Σάββατο βράδυ, κατέβαινε από της «Κολοκυθούς το Ρέμα» και γύριζε στους δρόμους μουγκρίζοντας και σέρνοντας αλυσίδες. Γαλαξίδι
Όταν ανοίξει το Τριώδιο, όλοι σχεδόν οι κάτοικοι του Γαλαξιδίου κυκλοφορούν μεταμφιεσμένοι με αποκριάτικα κοστούμια στους δρόμους και στα καταστήματα.
Ένα από τα καθιερωμένα έθιμα της πόλης, το έθιμο της Καθαράς Δευτέρας, είναι αυτό του «αλευροπόλεμου».
Αυτό το έθιμο διατηρείται από το 1801. Εκείνα τα χρόνια, παρόλο που το Γαλαξίδι τελούσε υπό την τουρκική κατοχή, όλοι οι κάτοικοι περίμεναν τις Αποκριές για να διασκεδάσουν και να χορέψουν σε κύκλους. Ένας κύκλος για τις γυναίκες, ένας για τους άντρες. Φορούσαν μάσκες ή απλώς έβαφαν τα πρόσωπά τους με κάρβουνο. Στη συνέχεια προστέθηκε το αλεύρι, το λουλάκι, το βερνίκι των παπουτσιών και η ώχρα.
Θήβα
Γίνεται αναπαράσταση του Βλάχικου Γάμου, κάθε Καθαρή Δευτέρα.
Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις ημέρες μας περίπου από το 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι Βλάχοι, δηλ. οι τσοπάνηδες από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, εγκατέλειψαν τότε την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα.
Το θέαμα είναι έξοχο, η γαμήλια πομπή πολύχρωμη, η μουσική που τη συνοδεύει (πίπιζες, νταούλια κ.ά.) εξαιρετικά ζωντανή.
Οι εορτασμοί -που ξεκινούν την Τσικνοπέμπτη- κορυφώνονται το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς.
Λιβαδειά
Το Γαϊτανάκι αποτελεί παράδοση για την πόλη της Λιβαδειάς και γιορτάζεται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Οι κάτοικοι της πόλης προετοιμάζουν το γαϊτανάκι, φτιάχνοντας άρματα.
Την Κυριακή της Αποκριάς, μασκαράδες παρελαύνουν προς την κεντρική πλατεία όπου πλέκονται τα γαϊτανάκια, και παρουσιάζονται αποκριάτικες σκετς, τραγούδια και παντομίμες από τους μασκαράδες. Στην συνέχεια ακολουθεί γλέντι με λαϊκά τραγούδια και χορούς.
Καρναβάλι στα Δωδεκάνησα
Κάρπαθος
Την Καθαρά Δευτέρα λειτουργεί το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι κάνουν άσχημες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) για να οδηγηθούν στο Δικαστήριο, που το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Μετά τα αυτοσχέδια αστεία και τα γέλια, ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
Κως
Την Κυριακή της Αποκριάς στην περιοχή γύρω από τον Κέφαλο και την Αντιμάχεια
αναβιώνει το έθιμο με τις "καμουζέλες", που κρατάει εδώ και μισό αιώνα στο νησί της Κω. Οι «καμουζέλες» ή ελαφάκια, στα παλιά τα χρόνια, ήταν μασκαράδες βαμμένοι με κάρβουνα, σκεπασμένοι με «χράμια» (πολύχρωμες υφαντές κουβέρτες) και κραδαίνοντας την «κοκάλα» γύρναγαν στους δρόμους του χωριού πειράζοντας και διασκεδάζοντας τους κατοίκους.
Το έθιμο περιλαμβάνει πλούσια παραδοσιακή μουσική, ευτράπελα, άφθονο ούζο, κρασί και παραδοσιακούς μεζέδες, ενώ αργά το βράδυ γίνεται το κάψιμο του στοιχειού.
Advertisement: 0:03
Λέρος
Οι Αποκριές γιορτάζονται με τις «καμουζέλες», μασκαράτες, και τους αυτοσχέδιους ποιητές που σκαρώνουν περιπαικτικά στιχάκια τα οποία απαγγέλλουν παιδιά ντυμένα καλογεράκια πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι. Το ίδιο έθιμο έχουν επίσης και στη Σύμη.
Καρναβάλι στη Χίο
Στα Θυμιανά της Χίου αναβιώνει το έθιμο της «Μόστρας», που διαρκεί δύο ημέρες από το βράδυ της Παρασκευής της Τυροφάγου μέχρι και το πρωί της Κυριακής.
Σύμφωνα με τους ντόπιους από εκεί βγήκε και η έκφραση «την Παρασκευή την ανεβάζουμε και την Κυριακή την κατεβάζουμε».
Οι ρίζες του εθίμου βρίσκονται στην εποχή του Μεσαίωνα, με τους νεαρούς, το βράδυ της Παρασκευής, να φοράνε παλιά ρούχα, γυναικεία ή αντρικά, να καλύπτουν το πρόσωπό τους με αυτοσχέδιες μάσκες (μουτσουναριές)και να κάνουν διάφορα σκετς σκορπώντας το γέλιο στους δρόμους του νησιού.
Την Κυριακή πηγαίνουν όλοι στα ξωκλήσια του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Δημητρίου και εκκλησιάζονται και στην συνέχεια κατευθύνονται στο νεκροταφείο του χωριού με την συνοδεία οργάνων.
Τελικός προορισμός είναι η κεντρική πλατεία του χωριού, όπου χορεύουν το ταλίμι, που είναι χορός που αναπαριστά τις μάχες των Χιωτών με τους πειρατές.
Το έθιμο κορυφώνεται στην εκκλησία του Αγίου Ευστρατίου, όπου κρεμούν στα κάγκελα του ναού χιώτικα λάβαρα και σημαίες.
Καρναβάλι στις Κυκλάδες
Νάξος
Στη γενέτειρα του Διονύσου ο εορτασμός ξεκινά το πρώτο Σάββατο της Αποκριάς με το σφάξιμο των χοίρων.
Το μεσημέρι της τελευταίας Κυριακής, στην Απείρανθο εμφανίζονται οι «κουδουνάτοι». Αυτοί φορούν κάπα και κουκούλα, γυρνούν το χωριό και προκαλούν με άσεμνες εκφράσεις. Οι ίδιοι κρατούν «σόμπα», ξύλο που παραλληλίζεται με τον διονυσιακό φαλλό.
Μαζί τους μπλέκονται ο «Γέρος», η «Γριά» και η «Αρκούδα». Στις αποκριάτικες εκδηλώσεις των «Κουδουνάτων» μπορεί κανείς να δει τον «γάμο της νύφης», τον «θάνατο», την «ανάσταση του νεκρού» και το «όργωμα».
Την Καθαρά Δευτέρα στις κοινότητες Ποταμιά, Καλόξιδο και Λιβάδια οι κάτοικοι ντύνονται «Κορδελάτοι» ή «Λεβέντες». Οι Κορδελάτοι είναι φουστανελοφόροι και η δεύτερη ονομασία τους «Λεβέντες» αποδίδεται στους πειρατές.
Από κοντά τους ακολουθούν και οι ληστές, οι «Σπαραρατόροι», που αρπάζουν τις κοπέλες για να τις βάλουν με το ζόρι στο χορό και στο γλέντι, που κρατάει ως το πρωί.
Καρναβάλι στην Κρήτη
Ρέθυμνο
Κανταδόροι με κιθάρες, μαντολίνα και παλιές μελωδίες. Οι μασκαράδες θα περάσουν από τη Μεγάλη Πόρτα και θα χορέψουν στους δρόμους της «Μικρής» και της «Μεγάλης» αγοράς, με τους ρυθμούς της φιλαρμονικής.
Οι καρναβαλικές εκδηλώσεις κορυφώνονται με τη μεγάλη παρέλαση στην παραλιακή λεωφόρο Σ. Βενιζέλου με κατάληξη την Πλατεία Αγνώστου Στρατιώτη, για γλέντι, χορό και αποχαιρετισμό του καρναβαλιού.
Την Καθαρά Δευτέρα στα χωριά Μέρωνα και Μελιδόνια αναβιώνουν έθιμα όπως το κλέψιμο της νύφης, ο «Καντής», το μουντζούρωμα, τα οποία, σε συνδυασμό με το καλό κρασί και τους ήχους της λύρας, αποτελούν μια μοναδική εμπειρία.
Καρναβάλι στην Πελοπόννησο
Καλαμάτα
Το Σώμα Ελληνίδων Οδηγών, με τη συμπαράσταση του Δήμου Καλαμάτας, οργανώνει το καθιερωμένο γαϊτανάκι στην κεντρική πλατεία.
Γίνεται αναπαράσταση του Βλάχικου Γάμου και η γαμήλια πομπή θα ξεκινάει από τα γραφεία του συλλόγου με παραδοσιακή μουσική. Όσοι συμμετέχουν είναι μεταμφιεσμένοι και όλοι συναντώνται στην πλατεία Ανατολικού Κέντρου, όπου ακολουθεί λαϊκό γλέντι με χορό, τραγούδι και φαγητό.
Μεθώνη
Εδώ αναβιώνει «του Κουτρούλη ο γάμος», καρναβάλι - γάμος που κρατάει από τον 14ο αιώνα. Στις μέρες μας, το ζευγάρι των νεονύμφων είναι δύο άντρες, που μαζί με τους συγγενείς πηγαίνουν στην πλατεία, όπου γίνεται ο γάμος με παπά και με κουμπάρο. Διαβάζεται το προικοσύμφωνο και ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
Μεσσήνη
Κάθε χρόνο γίνονται στη Μεσσήνη εορταστικές καρναβαλικές εκδηλώσεις οι οποίες κορυφώνονται το διήμερο της Κυριακής της Τυροφάγου και της Καθαρής Δευτέρας.
Οι εκδηλώσεις αυτές χρονολογούνται, σύμφωνα με την παράδοση, από τα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης από τον τουρκικό ζυγό. Το βράδυ της Κυριακής της Τυροφάγου αναβιώνει το έθιμο της «φωτιάς», μοναδικό στην Ελλάδα. Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές σε διάφορες γειτονιές της πόλης, γύρω από τις οποίες κυριαρχεί το γλέντι και ο χορός μέχρι το πρωί, γίνεται αναπαράσταση παλαιών εθίμων και ιστοριών από τους ντόπιους.
Την Καθαρά Δευτέρα στη θέση «Κρεμάλα», γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης μιας γερόντισσας της Μεσσήνης, της γριάς Συκούς, που κατά την παράδοση, κρεμάστηκε στη συγκεκριμένη τοποθεσία της πόλης με εντολή του Ιμπραήμ Πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, να του πει ότι η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν οικτρό τέλος από την αντίδραση και το σθένος των επαναστατημένων Ελλήνων.
Μετά την αναπαράσταση, μπορεί κάθε επισκέπτης να «κρεμαστεί» από τους ψευτοδήμιους της κρεμάλας. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας γίνεται η παρέλαση με μαζορέτες, άρματα, μεταμφιεσμένους μικρούς και μεγάλους και χορευτικά συγκροτήματα.
Πάτρα
Το Καρναβάλι της Πάτρας αποτελεί τη σημαντικότερη εκδήλωση της περιοχής και μία από τις κορυφαίες της χώρας.
Περιλαμβάνει πάρα πολλές εκδηλώσεις όπως: Ειδώματα, Baby rally, Μπουρμπούλια, Φεγγάρια, ποδαράτη νυχτερινή παρέλαση την παραμονή της τελευταίας Κυριακής.
Οι δύο παρελάσεις γίνονται η μία το Σάββατο και είναι νυκτερινή, η άλλη την Κυριακή το μεσημέρι. Σε αυτές παίρνουν μέρος πάνω από τριάντα χιλιάδες άτομα, τα περισσότερα από τα οποία είναι μέλη των Γκρουπ του Κρυμμένου Θησαυρού.
Την παρέλαση παρακολουθούν περισσότερα από 300.000 άτομα, ενώ για περίπου 48 ώρες η πρωτεύουσα της Αχαΐας μετατρέπεται σε κέντρο του κεφιού.
Καρναβάλι στα Ιόνια Νησιά
Ζάκυνθος
Παραδοσιακός ντελάλης γυρίζει το νησί και διαλαλεί το πρόγραμμα του καρναβαλιού. Σε όλη τη διάρκεια της Αποκριάς διοργανώνονται χοροί, παρελάσεις, μασκαράτες, ενώ θεατρικές ομάδες παίζουν στις πλατείες και στους δρόμους.
Τις Κυριακές των Απόκρεω και της Τυρινής γίνεται η περιφορά του Καρνάβαλου με τη συνοδεία αρμάτων από όλες τις περιοχές του νησιού.
Οι εκδηλώσεις κλείνουν με την πολύ διασκεδαστική «Κηδεία της Μάσκας». Μια αναπαράσταση - παρωδία κηδείας με πολύ γέλιο, όπου τη θέση του νεκρού παίρνει ο Καρνάβαλος, ενώ ακολουθούν οι θλιμμένοι συγγενείς, με απερίγραπτη εξέλιξη. Το καρναβάλι δεν περιορίζεται μόνο στην πόλη, αλλά μεταφέρεται και σ' όλα τα χωριά του νησιού.
Ο Ντελάλης το πρωί, με σαλπιγκτές και τυμπανιστές, διαβαίνει τους δρόμους της πόλης για να αναγγείλει τον ερχομό του Σιόρ Καρνάβαλου. Η μεγάλη πομπή, με άρματα, φιλαρμονικές και μασκαρεμένες συντροφιές, κατευθύνεται στην Κάτω Πλατεία για το καθιερωμένο γλέντι.
Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς η παρέλαση του Σιόρ Καρνάβαλου, αφού διαβεί το Σαρρόκο, την οδό Γ. Θεοτόκη, τις Κάρντε Λάκουες, θα τερματίσει στην Κάτω Πλατεία όπου θα γίνει το κάψιμό του.
Καρναβάλι στις Σποράδες
Σκύρος
Με την αρχή του Τριωδίου και κάθε Σαββατοκύριακο των ημερών της Αποκριάς, το έθιμο του νησιού θέλει τον «γέρο» και την «κορέλα» να βγαίνουν στους δρόμους και να δίνουν μια ξεχωριστή εικόνα των ημερών.
Ο «γέρος» φοράει χοντρή μαύρη κάπα, άσπρη υφαντή βράκα και έχει στη μέση του 2 - 3 σειρές κουδούνια, το βάρος των οποίων μπορεί να φτάσει και τα 50 κιλά. Το πρόσωπό του καλύπτεται από προβιά μικρού κατσικιού και περπατώντας με χορευτικό ρυθμό, καταφέρνει να ηχούν μελωδικά τα κουδούνια που φοράει.
Η «κορέλα», η ντάμα του γέρου, είναι ντυμένη με παραδοσιακά σκυριανά ρούχα, με κυρίαρχο χρώμα το άσπρο σε πλήρη αντίθεση με το μαύρο χρώμα του γέρου, έχοντας και αυτή καλυμμένο το πρόσωπό της.
Το δίδυμο αυτής της σκυριανής Αποκριάς συνοδεύει πολλές φορές και ο «φράγκος». Αυτός ο μασκαράς, ντυμένος με παραδοσιακά ρούχα του νησιού, σατιρίζει εκείνους τους Σκυριανούς που έβγαλαν τις βράκες και φόρεσαν παντελόνια (φράγκικα).
Μια άλλη εκδήλωση της σκυριανής Αποκριάς είναι η «τράτα», αναπαράσταση της ναυτικής ζωής, όπου ψαράδες στην πλειονότητά τους σατιρίζουν έμμετρα καταστάσεις και γεγονότα που αφορούν στην ελληνική καθημερινότητα.
Την Καθαρά Δευτέρα, σχεδόν όλοι οι Σκυριανοί με παραδοσιακές τοπικές στολές κατεβαίνουν στην πλατεία του χωριού και χορεύουν και τραγουδούν σκυριανά τραγούδια.
Καρναβάλι στη Θεσσαλία
Τύρναβος
Πιστοί στην παράδοση οι κάτοικοι του Τυρνάβου, την Τρίτη, πριν από την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, ξεκινούν τις εκδηλώσεις προς τιμήν του Διονύσου, που κορυφώνονται την Καθαρή Δευτέρα με το Μπουρανί (χορτόσουπα χωρίς λάδι).
«Μπουρανί» για τους ντόπιους και «γιορτή του Φαλλού» για τους επισκέπτες είναι το έθιμο που έχει καθιερωθεί στον Τύρναβο, ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στη διονυσιακή λατρεία και γι' αυτό η ιστορία του χάνεται στα βάθη των αιώνων.
Ελασσόνα
Εδώ και 12 χρόνια, στην Ελασσόνα πραγματοποιείται ένα ξεχωριστό καρναβάλι.
Πρόκειται για το Ιπτάμενο Καρναβάλι, στο οποίο παίρνουν μέρος αιωροπτεριστές- καρνιβαλιστές, προσελκύοντας το ενδιαφέρον των φίλων των σπορ- και όχι μόνο.
Η αφετηρία της ξεχωριστής... ιπτάμενης αποκριάτικης «παρέλασης» της Ελασσόνας βρίσκεται στην κορυφογραμμή λίγο έξω από την πόλη της Ελασσόνας, δίπλα στο δημοτικό διαμέρισμα του Δρυμού.
Από εκεί πετούν οι μεταμφιεσμένοι αιωροπτεριστές μέχρι να προσγειωθούν στις υπώρειες του βουνού, όπου τους υποδέχονται πλήθος κόσμου.
Καρναβάλι στην Ήπειρο
Άρτα
Κάθε χρόνο γίνεται το Καρναβάλι Γυναικών. Είναι μια εκδήλωση που οργανώνεται από ομάδες γυναικών (αποκλειστικά).
Κάθε Τετάρτη πριν από τις Απόκριες κάνουν παρέλαση στον κεντρικό δρόμο της πόλης, ντυμένες με αποκριάτικες στολές, για να καταλήξουν σε κάποιο από τα κέντρα της πόλης για ξεφάντωμα.
Ιωάννινα
Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς γιορτάζονται οι «Τζαμάλες», δηλαδή μεγάλες φωτιές, όπου οι μεταμφιεσμένοι χορεύουν σε διπλές και τριπλές σειρές γύρω τους.
Οι εκδηλώσεις του Καρναβαλιού κορυφώνονται στην κεντρική πλατεία των Ιωαννίνων, όπου στήνεται και το περίφημο γαϊτανάκι.
Πρέβεζα
Κι εδώ κάθε χρόνο πραγματοποιείται το Καρναβάλι των Γυναικών. Είναι ένα έθιμο πολλών δεκαετιών, που απαιτεί συμμετοχή μόνο γυναικών. Την Τσικνοπέμπτη γίνεται παρέλαση των γυναικών που συμμετέχουν, καθώς και αρμάτων.
Επίσης ο Δήμος Πρέβεζας γιορτάζει τα Κούλουμα την Καθαρή Δευτέρα με εκδηλώσεις που περιλαμβάνουν μουσική, χορό και σαρακοστιανά εδέσματα στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου.
Καρναβάλι σε Μακεδονία-Θράκη
Καλόγερος
Θρακιώτικο έθιμο με έντονο θεατρικό στοιχείο. Μεταφέρθηκε και σε άλλες περιοχές (Δράμα, Πιερία) στις οποίες μετοίκησαν Θρακιώτες. Τα πρόσωπα είναι δύο καλόγεροι, η «Μπάμπω» με το εφταμηνίτικο παιδί της, δύο νύφες (τις υποδύονται νεαροί άντρες), δύο κατσίβελοι και δύο χωροφύλακες. Η δράση είναι καταιγιστική. Ο ένας Καλόγερος ξαφνικά θέλει να νυμφευθεί και βρίσκει τη νύφη. Ο άλλος Καλόγερος - κουμπάρος τον σκοτώνει και η νύφη θρηνεί. Κάποια στιγμή ο Καλόγερος ανασταίνεται. Ο δαίμων της φύσεως φονεύεται σε ακμαία ηλικία για να μη πεθάνει από γεροντικό μαρασμό και ανασταίνεται. «Το τελευταίο μέρος είναι τελετουργική εικονική άροση - όργωμα μπροστά στην εκκλησία με καινούργιο αλέτρι και ζυγό καθώς και σπορά, πράξη ομοιοπαθητικής μαγείας, που μας μεταφέρει ακόμη και σε προ διονυσιακές τελετές» επισημαίνει η Αικατερίνη Πολυμέρου - Καμηλάκη, διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
Καστοριά
Ο Χάσκαρης και οι Μπουμπούνες
Την Κυριακή της Αποκριάς η Καστοριά τυλίγεται στις… φλόγες, αφού γίνονται οι Μπουμπούνες. Έθιμο που από τη λατρεία της φωτιάς, στην οποία αναφέρεται, «προδίδει την προχριστιανική καταγωγή του». Ένα ακόμη έθιμο, είναι ο «Χασκάρης». Κάποιος δένει στην άκρη ενός πλάστη ένας αυγό και το γυρίζει από στόμα σε στόμα. Όποιος καταφέρει να αρπάξει πρώτος το αυγό κερδίζει.
Περίοδος του Τριωδίου
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η περίοδος του Τριωδίου, είναι μία Εκκλησιαστική περίοδος δέκα εβδομάδων, που ξεκινά από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και φτάνει μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο. Μέσα στην περίοδο αυτή περιλαμβάνεται και η Μεγάλη Τεσσαρακοστή καθώς και η Μεγάλη Εβδομάδα.
Την πρώτη εβδομάδα γίνεται «κατάλυση στα πάντα», δηλαδή τρώγεται ελεύθερα κάθε φαγητό ακόμα και την Τετάρτη και Παρασκευή. Για το λόγο αυτό ονομάζεται «ελεύθερη» ή «απόλυτη».
Την δεύτερη εβδομάδα του Τριωδίου γίνεται «κατάλυση στα πάντα» όλες τις ημέρες, εκτός της Τετάρτης και Παρασκευής. Την Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας, στην Ελλάδα υπάρχει το έθιμο της Τσικνοπέμπτης, κατά την οποία καταναλώνονται κρεατικά, δεδομένου ότι μετά από τρεις ημέρες αρχίζει ουσιαστικά η νηστεία.
Η τρίτη εβδομάδα του Τριωδίου, είναι αυτή της Τυροφάγου ή Τυρινής, οπότε όλες τις ημέρες γίνεται κατάλυση σε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα, του αυγού, των ψαριών και φυσικά του ελαιολάδου, απαγορεύεται όμως η κρεοφαγία.
Από την τέταρτη εβδομάδα, με την Καθαρά Δευτέρα, αρχίζει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
ΑΠΟΚΡΙΑ (ή ΑΠΟΚΡΙΕΣ)
ΤΡΙΩΔΙΟ
ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ
ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ
Αποκριά σημαίνει αποχή από το κρέας. Στα λατινικά ταυτίζεται με το καρναβάλι, καθώς αυτή η λέξη προέρχεται από το carne, που σημαίνει “κρέας”, και το ρήμα vale, που σημαίνει “περνώ”.
Η περίοδος της Αποκριάς θεωρείται κατεξοχήν περίοδος εκτόνωσης, μια περίοδος κατά την οποία ο άνθρωπος ξεφεύγει από την καθημερινότητά του και εξωτερικεύει τα πάθη του μέσω της μεταμφίεσης. Καρναβάλι και αποκριές στην Ελλάδα σημαίνει μασκαρέματα, χορός, γλέντι, σάτιρα και διάφορα ιδιαίτερα έθιμα σε κάθε μέρος. Είναι ευκαιρία για ξεφάντωμα, κρασί και χίλια δυο πειράγματα. Πιο συγκεκριμένα, καρναβάλι ονομάζουμε την παρέλαση μεταμφιεσμένων πεζών και αρμάτων που το καθένα έχει ένα ξεχωριστό, σατιρικό χαρακτήρα και θέμα. Γίνεται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Το μεγαλύτερο καρναβάλι στην Ελλάδα είναι της Πάτρας. Επίσης μεγάλο είναι το καρναβάλι της Ξάνθης στη Θράκη και του Ρεθύμνου στην Κρήτη.
Τριώδιο ονομάζουμε μια περίοδο τριών εβδομάδων στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση που ξεκινά από την Κυριακή του «Τελώνου και Φαρισαίου» μέχρι τη Μεγάλη Σαρακοστή. Η διάρκεια του Τριωδίου ταυτίζεται με τη διάρκεια της αποκριάς. Οι άνθρωποι προετοιμάζονται για τη νηστεία απέχοντας σταδιακά από το κρέας. Η τελευταία μέρα κατανάλωσης κρέατος είναι η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου, η λεγόμενη «Τσικνοπέμπτη». Την τελευταία εβδομάδα επιτρέπεται η κατανάλωση μόνο γαλακτοκομικών, γι’ αυτό και ονομάζεται «Τυρινή». Ενώ όμως προχωρεί η προετοιμασία για τη νηστεία, οι εορταστικές εκδηλώσεις κορυφώνονται την τελευταία Κυριακή του τριωδίου (και της αποκριάς), και ορισμένες συνεχίζονται και την πρώτη μέρα της Σαρακοστής, που είναι η Καθαρά Δευτέρα. Λέγεται «Καθαρά» γιατί είναι η πρώτη μέρα της νηστείας της Σαρακοστής, και οι άνθρωποι «καθαρίζονται» σωματικά και ψυχικά ξεκινώντας τη νηστεία. Σαρακοστή είναι η περίοδος των 6 εβδομάδων νηστείας πριν την Μεγάλη Εβδομάδα, όταν η νηστεία γίνεται ακόμα πιο αυστηρή και εφαρμόζεται από όλους.
ΤΟΠΙΚΑ ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ
Νάουσα: Γενίτσαροι και Μπούλες
 |
Την Κυριακή της Αποκριάς υπό τους ήχους του νταουλιού και του ζουρνά, ένα μπουλούκι με «γενίτσαρους» περιφέρεται στους δρόμους της πόλης. H “Mπούλα” βγαίνει στο παράθυρο, χαιρετάει το μπουλούκι ενώ λίγο μετά κατεβαίνει κάτω, ενσωματώνεται στο πλήθος και όλοι μαζί συνεχίζουν την περιοδεία μέχρι να πάρουν την επόμενη Μπούλα. |
Κοζάνη
 |
Στην κεντρική πλατεία ανάβει ο μεγάλος «Φανός» ενώ οι μικρότεροι συνοικισμοί ανάβουν δικούς τους «Φανούς». Οι χορευτικοί κύκλοι γύρω από τον φανό μεγαλώνουν, τα τραγούδια ακολουθούν το ένα το άλλο. Τα περισσότερα είναι με έντονες σατυρικές-πειρακτικές αναφορές. Το κρασί ρέει άφθονο, το ίδιο και τα τοπικά εδέσματα και το γλέντι κρατάει μέχρι τα ξημερώματα της Καθαράς Δευτέρας. |
Κέρκυρα
 |
Με ενετικές επιρροές, τα έθιμα στο νησί της Κέρκυρας έχουν τη δική τους ξεχωριστή φυσιογνωμία. Το καρναβάλι της Κέρκυρας είναι ονομαστό, υπάρχουν όμως και λιγότερο γνωστά τοπικά έθιμα: Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, στο τέλος των εκδηλώσεων, ο τελάλης διαλαλεί την άφιξη του Σιορ Καρνάβαλου. Αφού διαβαστεί μεγαλοφώνως η διαθήκη του, πλέον όλα είναι έτοιμα για το κάψιμο του καρνάβαλου. |
Άμφισσα – τα στοιχειά
 |
Από τη συνοικία Χάρμαινα κατεβαίνει το «στοιχειό» και μαζί ακολουθεί πλήθος μεταμφιεσμένων. Στην παλιά πλατεία της πόλης συναντιέται με τα άλλα δύο «στοιχειά». Παλεύουν μεταξύ τους και νικά το στοιχειό της Χάρμαινας. Κατά την παράδοση τα «στοιχειά» αποτελούν ψυχές σκοτωμένων ανθρώπων ή ζώων που εξακολουθούν και τριγυρίζουν στην περιοχή. |
ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ: ΤΟ ΠΕΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΧΑΡΤΑΕΤΟΥ
Την Καθαρά Δευτέρα έχουμε το έθιμο του πετάγματος του χαρταετού. Παλαιότερα οι χαρταετοί κατασκευάζονταν από τα παιδιά με ή χωρίς τη βοήθεια των μεγάλων. Σήμερα τους αγοράζουν έτοιμους. Τα υλικά κατασκευής είναι χαρτί, καλάμι ή λεπτό πηχάκι, σπάγκος και αποκριάτικες κορδέλες.
Η έξοδος του κόσμου στην εξοχή για να πετάξουν χαρταετό και να γιορτάσουν την Καθαρά Δευτέρα λέγεται «κούλουμα». Η μέρα αυτή είναι αργία. Ο άνθρωποι την περνούν οικογενειακά, με συγγενείς και φίλους.
Ακόμα και όσοι δεν θα νηστέψουν στη διάρκεια της Σαρακοστής, εκείνη τη μέρα θα φάνε νηστίσιμα φαγητά.
Αντί για ψωμί, τη μέρα αυτή τρώγεται η «λαγάνα».
«Απόκριες» !!!
Απόκριες (ετυμολογία: Απόκριες < βυζαντινή ἀποκρέα < ἀπόκρεως < ἀπό + κρέως < κρέας) ονομάζονται οι τρεις εβδομάδες πριν από την Καθαρά Δευτέρα οπότε και αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή. Ταυτίζονται με την περίοδο του Τριωδίου, μια κινητή περίοδο στην Χριστιανική παράδοση από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου ή Τυρινής.
Ετυμολογία, χρονική διαίρεση
Η πρώτη εβδομάδα των Αποκριών που τελειώνει την Κυριακή του Ασώτου, λέγεται και Προφωνή, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι Απόκριες. Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται Κρεατινή ή της Κρεοφάγου, επειδή έτρωγαν κρέας και δεν νήστευαν ούτε την Τετάρτη ή την Παρασκευή. Η εβδομάδα αυτή γιορτάζεται με γλέντια και φαγοπότια χωρίς κανένα θρησκευτικό περιορισμό. Η Κυριακή της εβδομάδας αυτής, η Κυριακή της Απόκρεω -και συνεκδοχικά ολόκληρη η περίοδος από την είσοδο του Τριωδίου μέχρι την Καθαρά Δευτέρα- ονομάστηκε έτσι, επειδή συνηθίζεται να μην τρώνε κρέας οι Χριστιανοί, δηλαδή «να απέχουν από το κρέας». Η τρίτη εβδομάδα λέγεται Τυρινή ή της Τυροφάγου, επειδή έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα σαν ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ κρεοφαγίας και νηστείας, για να προετοιμαστούν σιγά - σιγά για τη νηστεία της Σαρακοστής. Ανάλογη με την ελληνική λέξη Αποκριά είναι και η λατινική λέξη Καρναβάλι (Carneval, Carnevale, από τις λέξεις Carne=κρέας και Vale=περνάει)
Το έθιμο
Απόκριες στην Ελλάδα
Τις μέρες αυτές λαμβάνει χώρα το έθιμο του γλεντιού, της ψυχαγωγίας και του «μασκαρέματος», της μεταμφίεσης, που έχει τις ρίζες του στα Κρόνια «Λουπερκάλια» και «Σατουρνάλια» και στις αρχαιότερες «Διονυσιακές γιορτές» των Ελλήνων, όπου οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν, χόρευαν, τραγουδούσαν πίνοντας κρασί και το κέφι κορυφωνόταν προς τιμή του Διόνυσου.
Παλιότερα το καρναβάλι γινόταν παντού στην Ελλάδα με μασκαράτες ομαδικές, χορούς, γλέντια, σάτιρα και διάφορα ιδιαίτερα έθιμα σε κάθε μέρος. Ήταν ευκαιρία για ξεφάντωμα, κρασί και χίλια δυο πειράγματα.
Πατρινό Καρναβάλι
Για το καρναβάλι της Πάτρας διαβάστε το κυρίως άρθρο Πατρινό Καρναβάλι
Η Βασίλισσα του καρναβαλιού δεν είναι άλλη από την Πάτρα. Το μεγαλύτερο κέντρο τέτοιου ξεφαντώματος στην Ελλάδα αποτελεί η Πάτρα με το περιώνυμο Πατρινό Καρναβάλι[2], που έχει τις ρίζες του στις αρχές του 19ου αιώνα. Το Πατρινό Καρναβάλι αποτελεί τη μεγαλύτερη αποκριάτικη εκδήλωση στην Ελλάδα.[3][4][5][6]
Στην Πάτρα γίνεται το μεγαλύτερο καρναβάλι της Ελλάδας με διάρκεια δύο μηνών και την τελευταία Κυριακή της αποκριάς γίνεται παρέλαση αρμάτων με επικεφαλής το ομοίωμα του θεού της αποκριάς του «Καρνάβαλου» και ακολουθία διάφορων άλλων έξυπνων μασκαρεμάτων, με τη συμμετοχή πάνω από 80.000 καρναβαλιστών, και πλήθους επισκεπτών. Δίκαια αποκαλείται η πρωτεύουσα του Καρναβαλιού.
Ξάνθη, Ρέθυμνο, Μοσχάτο, Ρέντη, Νάουσα, Θήβα κ.α.
Άλλα κέντρα τέτοιου ξεφαντώματος στην Ελλάδα με μεγάλη προσέλευση αποτελούν η Ξάνθη[4], με το ονομαστό Ξανθιώτικο Καρναβάλι που αποτελεί πόλο έλξης και έχει πολλά λαογραφικά στοιχεία[7], το Ρέθυμνο με το ομώνυμο καρναβάλι[4], το Μοσχάτο Αττικής, ο Άγιος Ιωάννης Ρέντη Αττικής κάθε χρόνο το μεγαλύτερο καρναβάλι του λεκανοπεδίου, η Πλάκα των Αθηνών, η Θήβα με τον περίφημο «βλάχικο γάμο» της, η Νάουσα, η Σύρος[4] κ.ά.
Στην Πάτρα κάθε χρόνο στην πλατεία Βασ. Γεωργίου Α' γίνεται η νυχτερινή παρέλαση των αρμάτων με μουσική και πλήθος κόσμου να πέρνει μέρος στην πιο μεγάλη καρναβαλική νύχτα της Πάτρας.
Στο Ρέθυμνο, ήδη από το 1914, καταγράφονται τα πρώτα στοιχεία χιουμοριστικών εκδηλώσεων.
Ένα έθιμο της παλιάς αυτής Ρεθεμνιώτικης Αποκριάς του περασμένου αιώνα, το «Κυνήγι του κρυμμένου Θησαυρού», γίνεται αφορμή, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, να δημιουργηθούν οι «ομάδες» οι οποίες αργότερα, το 1993, προσκαλούνται από το Δήμο Ρεθύμνης, ως αρωγό και χρηματοδότη, να αναλάβουν και να στηρίξουν το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι. Οι ομάδες που συμμετέχουν πλέον είναι πάνω από 40, με πληρώματα που ξεπερνούν συνολικά τους 10.000 εθελοντές.
Ένα ακόμη έθιμο του κρητικού καρναβαλιού είναι η κρητική καντάδα, όπου μαντολίνα, λύρες και λαούτα ξεχύνονται στους δρόμους του ιστορικού κέντρου, πλημμυρίζοντας την πόλη με παραδοσιακούς ήχους.
Στην Πλάκα, καθώς και σ' όλα γενικώς τα μέρη, γυρνούν στους δρόμους οι άνθρωποι μεταμφιεσμένοι, μικροί και μεγάλοι, μπαίνουν στα κέντρα, πίνουν, χορεύουν, πειράζονται και γλεντούν. Τα τελευταία χρόνια το Καρναβάλι του Μοσχάτου καταλαμβάνει τη πρώτη θέση μεταξύ των δήμων του λεκανοπεδίου Αττικής.
Κάθε χρόνο στη Θεσσαλονίκη την τσικνοπέμπτη στην Βασιλέως Ηρακλείου στο κέντρο της πόλης γίνεται το αδιαχώρητο καθώς διοργανώνεται το μεγαλύτερο γλέντι με πλήθος κόσμου να διασκεδάζει χορεύοντας στη μέση του δρόμου από νωρίς το μεσημέρι μέχρι αργά το Βράδυ.
Στον Σοχό της Θεσσαλονίκης εμφανίζονται οι «Κουδουνοφόροι», ένα δρώμενο που σχετίζεται με τη γονιμότητα της γης ή και για πολλούς με τον έρωτα. Η κορύφωση των εκδηλώσεων, γίνεται το τριήμερο πριν από την Καθαρή Δευτέρα, όπου οι συμμετέχοντες με τραγόμορφες στολές και κουδούνια σε όλο το σώμα τους, ξεχύνονται και χορεύουν σε δρόμους και πλατείες.
Στη Θήβα γίνεται και σήμερα ο «βλάχικος γάμος» που αρχίζει από την Τσικνοπέμπτη και αποτελείται από το προξενιό, το γάμο δυο νέων και τελειώνει με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων.
Ένα από τα πιο φημισμένα παραδοσιακά καρναβάλια στον ελλαδικό χώρο είναι και οι "Μπούλες" στη Νάουσα Ημαθίας. Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και πιθανότατα έχει σχέση με τελετές φυλετικής μύησης όπως η τελετή ενηλικίωσης κατά την οποία ο νέος, ντυμένος με γυναικεία ρούχα και οδηγούμενος από ανύπανδρους άντρες της φυλής, θα μυηθεί με τη σειρά του στα μυστικά της, θα αποβάλει τη γυναικεία ενδυμασία και θα μεταμορφωθεί σε άνδρα. Σήμερα μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι στη μακραίωνη ιστορία του το έθιμο μεταπλάθει και παράλληλα ενσωματώνει στα επί μέρους στοιχεία του, την τοπική παράδοση, τους μύθους, τους θρύλους, τα τραγούδια και τους ηρωικούς αγώνες της Νάουσας.
Στην Κοζάνη γίνεται το έθιμο του φανού, κατά το οποίο φωτιές και υπαίθρια γλέντια στήνονται σε διάφορες γειτονιές της πόλης.
Στο Ναύπλιο μαγευτικό είναι το Βενετσιάνικο Καρναβάλι που διοργανώνεται κάθε χρόνο με μεγάλη επιτυχία. Επίσης στο Ναύπλιο κάθε Καθαρά Δευτέρα πάντα βρίσκει ντόπιους και επισκέπτες στην παραλία Καραθώνα για το πέταγμα του χαρταετού.
Στη Ζάκυνθο κάθε χρόνο γίνεται ο Βενετσιάνικος γάμος ο οποίος θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι του Ζακυνθινού καρναβαλιού και αναπαριστά τον αρχοντικό και πλούσιο γάμο των ενετών του 16ου αιώνα. Χιλιάδες ντόπιοι και επισκέπτες τη μέρα αυτή κατακλύζουν την πλατεία του Αγίου Μάρκου.
Στην Κάρπαθο την Καθαρή Δευτέρα στήνεται το «Λαϊκό Δικαστήριο των Ανήθικων Πράξεων».
Στο Τύρναβο στη Θεσσαλία μια από τις γνωστές γιορτές της Αποκριάς που πραγματοποιείται είναι το Μπουρανί. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η λατρεία του φαλλού κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων ως συμβόλου γονιμότητας και ευημερίας.
Διεθνώς
Μόνο οι Καθολικοί και οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί γνωρίζουν τις απόκριες, ενώ στην προτεσταντική βόρεια Ευρώπη δεν υπάρχουν. Στην Κολωνία και άλλες πόλεις του Ρήνου και στη Γερμανία, το Καρναβάλι είναι σημαντικό κομμάτι της τοπικής παράδοσης και της κριτικής εναντίον της πολιτικής. Σύλλογοι και οργανώσεις προετοιμάζονται όλο το χρόνο για αυτές τις ημέρες. Επίσης σημαντικό Καρναβάλι παρουσιάζουν η Βενετία και η Νίκαια στη Γαλλία. Το Καρναβάλι του Ρίο ντε Τζανέιρο θεωρείται το μεγαλύτερο του κόσμου και πολυπληθέστερο σε μια φαντασμαγορική κάθε φορά παρουσίαση που συνδυάζεται με παραδοσιακούς ξέφρενους χορούς όπως η Σάμπα.
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CF%8C%CE%BA%CF%81%CE%B9%CE%B5%CF%82
Τα αποκριάτικα έθιμα ανά την Ελλάδα
Από την Κρήτη μέχρι τις Σέρρες, από τη Λέρο μέχρι την Ξάνθη κι από την Κέρκυρα μέχρι την Λάρισα, γνωστά ή άγνωστα αποκριάτικά έθιμα αναβιώνουν μέχρι σήμερα, κρατώντας ζωντανή την ελληνική παράδοση.
Μπορεί για τους περισσότερους οι Απόκριες να συνδέονται με τα μεγάλα καρναβάλια, τις παρελάσεις μεταμφιεσμένων ή τους ξέφρενους χορούς. Σε αρκετούς όμως νομούς και γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας, σώζονται έθιμα και παραδόσεις που μεταφέρονται αναλλοίωτα από γενιά σε γενιά μέχρι και τις μέρες μας.
Διονυσιακού χαρακτήρα, αρχαιοελληνικής προέλευσης, με παγανιστικές επιρροές, τις περισσότερες φορές έντονα σκωπτικά και με σατυρική διάθεση, τα αποκριάτικα έθιμα ανά την Ελλάδα, συνδέονται άλλοτε με την ιστορία και τους θρύλους της περιοχής και άλλοτε πάλι αποτελούν απλώς μια αφορμή διαφυγής από την καθημερινότητα.
Η προετοιμασία σε αρκετές περιπτώσεις ξεκινάει μόλις ανοίγει το Τριώδιο, ενώ κορυφώνεται πάντοτε την τελευταία Κυριακή των Αποκριών, όπου σε κάθε περιοχή στήνεται μεγάλο γλέντι που διαρκεί μέχρι το πρωί της Καθαρής Δευτέρας.
Βόρεια Ελλάδα
Νάουσα
Με διονυσιακή καταγωγή, το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες», συνεχίζει μέχρι και τις μέρες μας, να ζωντανεύει στην πόλη της Νάουσας. Την Κυριακή της Αποκριάς υπό τους χαρακτηριστικούς ήχους του νταουλιού και του ζουρνά, ένα μπουλούκι με «γενίτσαρους» περιφέρεται στους δρόμους της πόλης με τελικό προορισμό το δημαρχείο, όπου και κορυφώνεται η γιορτή. Στο ρυθμικό άκουσμα του Ζαλιστού, η Μπούλα βγαίνει στο παράθυρο και με χαρακτηριστικές ρυθμικές κινήσεις του σώματος της, ώστε να κουδουνίζουν τα κρεμασμένα στο στήθος της νομίσματα, χαιρετάει το μπουλούκι ενώ λίγο μετά κατεβαίνει κάτω, ενσωματώνεται στο πλήθος και όλοι μαζί συνεχίζουν την περιοδεία μέχρι να πάρουν την επόμενη Μπούλα. Σταδιακά σχηματίζεται μια «μεγαλειώδης» πομπή με ανθρώπους όλων των ηλικιών, να συμμετέχουν στην αναβίωση του εθίμου.
Ξάνθη
Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, στην Ξάνθη, στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου, αναβιώνει το «κάψιμο του Τζάρου». Πρόκειται για ένα κατασκευασμένο ανθρώπινο ομοίωμα, τοποθετημένο πάνω σε πουρνάρια, που καίγεται και «ξορκίζει το κακό». Σε αυτή την περίπτωση, το κακό είναι… η απομάκρυνση των ψύλλων το καλοκαίρι. Το έθιμο έφεραν οι πρόσφυγες από το Σαμακόβ της Ανατολικής Θράκης και κάθε χρόνο ζωντανεύει από τους κατοίκους του ομώνυμου συνοικισμού. Μετά το «κάψιμο του Τζάρου», ακολουθεί γλέντι μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Κοζάνη
Ο Φανός, ο συμβολικός «βωμός» της αποκριάτικης εορταστικής φωτιάς, ανάβει εδώ και πολλούς αιώνες στην Κοζάνη. Ανεξαρτήτως από τις έριδες ως προς την καταγωγή του, το συγκεκριμένο έθιμο, δίνει έναν πανηγυρικό τόνο στην πόλη. Με προεξάρχουσα την κεντρική πλατεία, όπου την Κυριακή της Αποκριάς ανάβει ο μεγάλος «Φανός», ακολουθούν οι μικρότεροι συνοικισμοί που ανάβουν ταυτόχρονα τους δικούς τους «Φανούς»… για να ξεκινήσει μια ξέφρενη γιορτή καθαρά διονυσιακού χαρακτήρα. Οι χορευτικοί κύκλοι γύρω από τον βωμό διευρύνονται, τα τραγούδια διαδέχονται το ένα το άλλο. Τα περισσότερα είναι τα καλούμενα «ξινέντραπα» ή «μασκαραλίτκα» τραγούδια, με έντονες σατυρικές-πειρακτικές αναφορές. Το κρασί ρέει άφθονο, το ίδιο και τα τοπικά εδέσματα, ενώ το γλέντι κρατάει μέχρι τα ξημερώματα της Καθαρής Δευτέρας
Φωτογραφία: www.kozani.gr
Ιωάννινα
Οι «τζαμάλες», οι αποκριάτικες φωτιές, θα ανάψουν σε διάφορες συνοικίες της πόλης των Ιωαννίνων το βράδυ της τελευταίας Κυριακής, πριν τη νηστεία της Σαρακοστής. Έθιμο που υπάρχει από τον 19ο αιώνα στα Γιάννενα, αναβιώνει αδιάλειπτα από τη δεκαετία του '80 μέχρι και σήμερα. Οι «τζαμάλες» ζεσταίνουν από την παγωνιά της περιοχής, ενώ με το άναμμα της πρώτης σπίθας… δίνεται το σύνθημα να ξεκινήσει η μεγάλη γιορτή.
Σέρρες
Στο νομό Σερρών, τη Δευτέρα της Τυρινής συναντάμε το έθιμο του «καλόγερου». Η γιορτή ανοίγει με τους «αναστενάρηδες» και τους μίμους, οι οποίοι συνθέτουν έναν αλλόκοτο θίασο με μέλη τον Βασιλιά, το Βασιλόπουλο, τον καπιστρά, τον καλόγερο, τη νύφη, την μπάμπω και το εφταμηνίτικο, τους γύφτους με την αρκούδα και τους Κουρούτζηδες (φύλακες). Ο θίασος επισκέπτεται όλα τα σπίτια του χωριού και στη συνέχεια οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στην πλατεία, όπου γίνεται η προετοιμασία του αγρού για τη σπορά. Ακολουθεί η σκηνή του θανάτου και της ανάστασης με «πρωταγωνιστή» τον Καλόγερο.
Σοχός, Θεσσαλονίκη
Δρώμενο που σχετίζεται με τη γονιμότητα της γης ή και για πολλούς με τον έρωτα, οι «Κουδουνοφόροι» εμφανίζονται μέχρι σήμερα, στο Σοχό στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για πανάρχαιο έθιμο, που μεταφέρθηκε μέσα στους αιώνες και διασώθηκε αναλλοίωτο. Η κορύφωσή των εκδηλώσεων, γίνεται το τριήμερο πριν από την Καθαρή Δευτέρα, όπου οι συμμετέχοντες με τραγόμορφες στολές και κουδούνια σε όλο το σώμα τους, ξεχύνονται και χορεύουν σε δρόμους και πλατείες. Ξεχωριστή θέση έχει και το έθιμο των μετανοιών. Κατά την παράδοση οι μεγαλύτεροι δίνουν άφεση αμαρτιών στους μικρότερους, οι οποίοι με σεβασμό τους επισκέπτονται και τους φιλούν το χέρι, προσφέροντάς τους ένα πορτοκάλι.
Ads by BetterMarkItAd Options
Νησιά
Κάρπαθος
Την Καθαρή Δευτέρα στήνεται στην Κάρπαθο το «Λαϊκό Δικαστήριο των Ανήθικων Πράξεων». Είναι μια ευκαιρία, κάθαρσης και απονομής της δικαιοσύνης στο ξεκίνημα της Σαρακοστής. Κατηγορούμενοι είναι όσοι «ασχημονούν» ή προκαλούν με τις χειρονομίες τους, κάποιους άλλους. Ενώπιον της Δικαιοσύνης, οδηγούνται από τους «Τζαφιέδες», ένα είδος τοπικών χωροφυλάκων, που έχουν επιφορτιστεί με τη σύλληψη των «δραστών». Οι γέροντες του νησιού, αναλαμβάνουν να δικάσουν τους «ασεβείς» και κάπως έτσι ξεκινούν αυτοσχέδιοι αστεϊσμοί και πειράγματα, σαν προπομπός της γιορτής που θα ακολουθήσει.
Νάξος κορδελάτοι
Έντονα στοιχεία διονυσιακής λατρείας διασώζονται μέχρι σήμερα στα έθιμα των αποκριών στο νησί της Νάξου. Οι εορτασμοί ξεκινούν από το πρώτο Σάββατο των Αποκριών, με το σφάξιμο των χοίρων, τα λεγόμενα «χοιροσφάισματα». Την «Κρεατινή» Κυριακή, εμφανίζονται στους δρόμους των χωριών οι «κουδουνάτοι», νέοι με προσωπίδες που φορούν μια ριχτή κάπα με κουκούλα, ενώ γύρω από τη μέση και το στήθος τους είναι ζωσμένοι με κουδούνια. Ο χορός τους συνοδεύεται από τον χαρακτηριστικό ήχο των κουδουνιών, ενώ δεν παραλείπουν να προκαλούν με τις άσεμνες εκφράσεις τους. Οι ντόπιοι χωρικοί πάντως τους φιλεύουν για το καλό με βραστά αυγά. Στο περιοδεύον μπουλούκι, ακολουθούν επίσης και ο «Γέρος», η «Γριά» και η «Αρκούδα». Μερικά από τα χαρακτηριστικά δρώμενα στα οποία συμμετέχουν είναι ο «γάμος της νύφης», ο «θάνατος», η «ανάσταση των νεκρών» ή και το «όργωμα». Την Καθαρά Δευτέρα στους δρόμους ξεχύνονται οι «φουστανελλάτοι», νέοι χωρίς προσωπίδες, ντυμένοι γιορτινά οι οποίοι παίζουν βιολί
Λέρος
Πειρακτικού χαρακτήρα είναι και τα αποκριάτικα έθιμα στο νησί της Λέρου. Τα παλιότερα χρόνια υπήρχαν οι «καμουζέλες» ή «ελαφάκια», μασκαράδες βαμμένοι με κάρβουνο και τυλιγμένοι σε «χράμια» (υφαντές κουβέρτες), όπου κουβαλώντας την «κοκάλα» τριγύριζαν στου δρόμους των χωριών, πειράζοντας τους κατοίκους. Σήμερα, το ρόλο αυτό ανέλαβαν «ποιητές». Με μπόλικη φαντασία και σαρκαστική διάθεση σκαρώνουν περιπαικτικά στιχάκια, ενώ μικρά παιδιά ντυμένα καλογεράκια πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τα απαγγέλουν. Η συνέχεια γνωστή… μεγάλο γλέντι με παραδοσιακή μουσική, πολλά ευτράπελα, άφθονο ούζο, κρασί και παραδοσιακούς μεζέδες. Στην κορύφωση του πανηγυριού γίνεται το κάψιμο του «στοιχειού». Το ίδιο έθιμο έχουν επίσης στην Κω και στη Σύμη.
Αμοργός
Την Κυριακή της Τυρινής, στην Αιγιάλη και συγκεκριμένα στο χωριό Λαγκάδα της Αμοργού, αναβιώνει το έθιμο του «Καπετάνιου». Οι νέοι του νησιού ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές και με τη συνοδεία τοπικών οργάνων, πηγαίνουν στην εκκλησία της Παναγίας της Επανοχωριανής. Εκεί κατά την παράδοση, ο ιερέας του χωριού πετάει στον αέρα το «γιλεό», κάτι σαν ράσο και όποιος από τους παριστάμενους νέους το πιάσει χρήζεται «Καπετάνιος». Μέσα σε κλίμα επευφημιών και με τη συνοδεία οργάνων ξεκινάει η «πομπή» των νέων για να επιστρέψει στην πλατεία του χωριού. Το έθιμο επιτάσσει ο νέος «καπετάνιος» να κεράσει όσους έχουν συγκεντρωθεί στα καφενεία, αλλά και να σύρει πρώτος το χορό, προσκαλώντας τους νέους και τις νέες να τον ακολουθήσουν. Πάνω στο χορό, ο «Καπετάνιος» ξεχωρίζει μια από τις κοπέλες, η οποία γίνεται η «Καπετάνισσα» του. Με μαντινάδες, χορό, ρακί και τηγανιτά ψάρια, το γλέντι κρατάει μέχρι το πρωί της Καθαρής Δευτέρας. Ανάλογο είναι και το έθιμο της «Καπεταναίας» στο νησί της Σερίφου
Φωτογραφία: http://amorgis.blogspot.gr
Σκύρος
Αν θέλετε να ακούσετε τα γεγονότα της χρονιάς, με σατυρική διάθεση τότε η Σκύρος την περίοδο των αποκριών, είναι ο ιδανικός προορισμός. Οι κάτοικοι (κυρίως οι ψαράδες) του νησιού, επιδίδονται σε μια μορφή απαγγελίας έμμετρης σάτιρας, κάνοντας την ανασκόπηση των γεγονότων της χρονιάς που πέρασε, με τη δική τους ιδιαίτερη ματιά. Μόλις ανοίγει το Τριώδιο, στα σοκάκια της Σκύρου τριγυρίζουν ομάδες μεταμφιεσμένων, μπορείτε να συναντήσετε «Γέρους» με κουδούνια, «Κορέλες» και «Φράγκους. Αν τύχει, μάλιστα, και συναντηθούν δύο ή περισσότεροι «Γέροι», συναγωνίζονται στο περίφημο «λιλίρισμα», κουνώντας ρυθμικά και με ένταση τα κουδούνια τους για να ξεσηκώσουν τους πάντες.
Κέρκυρα
Με ενετικές αλλά και αρχαιοελληνικές επιρροές, τα αποκριάτικα έθιμα στο νησί της Κέρκυρας, έχουν τη δική τους ξεχωριστή φυσιογνωμία. Το καρναβάλι της Κέρκυρας, είναι ήδη ονομαστό, υπάρχουν όμως και λιγότερο γνωστά τοπικά έθιμα που λαμβάνουν χώρα την περίοδο των Αποκριών. Για παράδειγμα, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, λίγο πριν ολοκληρωθεί ο κύκλος των εκδηλώσεων, ο τελάλης βγαίνει στην πόλη με το «όρντινο» ανά χείρας και διαλαλεί την άφιξη του Σιορ Καρνάβαλου. Αφού διαβαστεί μεγαλοφώνως και η διαθήκη του, πλέον όλα είναι έτοιμα για το κάψιμο του καρνάβαλου. Σε αρκετά χωριά της Κέρκυρας αναβιώνει το έθιμο του «κορφιάτικου γάμου», αλλά και ο «χορός των παπάδων».
Κρήτη
Ρέθυμνο
Οι κάτοικοι του χωριού Γέργερη, ντυμένοι με προβιές, ζωσμένοι με κουδούνια και με μουτζουρωμένα πρόσωπα και χέρια, βγαίνουν στους δρόμους και επιδίδονται σε έναν «αρκουδίστικο χορό». Δεμένοι μεταξύ τους με σχοινιά, ο ένας ακολουθεί τον άλλο, τρέχουν, χορεύουν, σατιρίζουν, χειρονομούν, δημιουργώντας με τους ήχους και τις κραυγές τους ατμόσφαιρα έκστασης και μέθης.
Στο νομό Ρεθύμνου αναβιώνει ακόμη και το έθιμο της «Αρπαγής της νύφης». Γαμπρός και νύφη, είναι μεταμφιεσμένοι άντρες, κρατούν μαζί τους μία κούκλα -μωρό, με ζωγραφισμένο ένα μουστάκι για να… μοιάζει στο γαμπρό.
Μερικά ακόμη δρώμενα είναι το «Όργωμα και η Σπορά», η «Κηδεία της Αποκριάς» και η «Καμήλα» φτιαγμένη από κρανίο ζώου και δύο ανθρώπους που τρέχουν σκυφτοί μέσα σε μεγάλα υφαντά υφάσματα, δημιουργώντας ένα αλλόκοτο τετράποδο, το οποίο οι υπόλοιποι μάταια προσπαθούν να τιθασεύσουν.
Στερεά Ελλάδα- Θεσσαλία
Άμφισσα
Άμφισσα
Το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς αναβιώνει στην Άμφισσα ο θρύλος του «στοιχειού». Από τη συνοικία Χάρμαινα, όπου βρίσκονται τα παλιά Ταμπάκικα (βυρσοδεψεία) και τα σκαλιά του Αϊ Νικόλα κατεβαίνει το «στοιχειό» και μαζί ακολουθεί πλήθος μεταμφιεσμένων. Στο ιστορικό μεγάλο καφενείο της πόλης γίνονται ατέλειωτες συζητήσεις σατιρικού περιεχομένου για τους θρύλους και τα στοιχειά. Κατά την παράδοση της περιοχής τα «στοιχειά» αποτελούν ψυχές σκοτωμένων ανθρώπων ή ζώων που εξακολουθούν και τριγυρίζουν στην περιοχή.
Ads by BetterMarkItAd Options
Φωτογραφία: http://www.amfissa.gov.gr
Γαλαξείδι
Θεσμός πλέον, το έθιμο του «αλευροπόλεμου» αναβιώνει στο Γαλαξείδι εδώ και τρείς αιώνες. Τον πρώτο λόγο έχει φυσικά το αλεύρι! Γενναιόδωρες ποσότητες αλευριού εκτοξεύονται μεταξύ των καρναβαλιστών, οι οποίοι όπως ορίζει το έθιμο, πρέπει να είναι μουτζουρωμένοι με κάρβουνο στο πρόσωπο. Βέβαια τα τελευταία χρόνια, τα πρόσωπα κυριολεκτικά σκεπάζονται από ένα σωρό πρωτότυπα μάλλον υλικά, όπως το λουλάκι, το βερνίκι παπουτσιών κ.ά. Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία.
Θήβα
Στη περιοχή της Θήβας, την Καθαρά Δευτέρα, γίνεται η αναπαράσταση του «Βλάχικου γάμου». Η πολύχρωμη γαμήλια πομπή και τα παραδοσιακά όργανα που τη συνοδεύουν, αποτελούν το προπομπό της μεγάλης γιορτής που θα στηθεί το βράδυ της τελευταίας Κυριακής των Αποκριών, στην κεντρική πλατεία. Το έθιμο έχει τις ρίζες του στο 1830, τότε που οι τσοπάνηδες (Βλάχοι) από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, εγκατέλειψαν την άγονη γη τους και αναζήτησαν γονιμότερο έδαφος κάπου νοτιότερα
Λάρισα –Τύρναβος
Οι κάτοικοι του Τυρνάβου, την τελευταία Τρίτη, πριν από την Καθαρά Δευτέρα, ξεκινούν σειρά εκδηλώσεων προς τιμήν του Διονύσου, με αποκορύφωμα το «Μπουρανί» (χορτόσουπα αλάδωτη). Καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας στήνεται ένα ξεχωριστό σκηνικό παιχνιδιού, με φαλλικά σύμβολα και τολμηρά πειράγματα από τους «μπουρανίδες».
Ads by BetterMarkItAd Options
Πελοπόννησος
Καλαμάτα
Εθιμοτυπικά κάθε χρόνο τις απόκριες οργανώνεται στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας το Γαϊτανάκι και η αναπαράσταση του «Βλάχικου Γάμου». Οι συμμετέχοντες είναι απαραιτήτως μεταμφιεσμένοι και δίνουν ραντεβού στην Πλατεία Ανατολικού Κέντρου, όπου στήνεται λαϊκό γλέντι με χορό, τραγούδι και φαγητό.
Μεθώνη
Στη Μεθώνη κάθε χρόνο γίνεται… «του Κουτρούλη ο γάμος». Ένας γάμος παρωδία, με καρναβαλίστικη διάθεση. Ο γάμος των νεόνυμφων (είναι και οι δύο άντρες), τελείται στην κεντρική πλατεία, παρουσία συγγενών και πολλών κατοίκων-μαρτύρων. Το μυστήριο τελείται κανονικά με παπά και με κουμπάρο, που εκτός από τις ευλογίες τους αναλαμβάνουν να διαβάσουν και το προικοσύμφωνο. Μετά το «μυστήριο» σειρά έχει το τρικούβερτο γλέντι του γάμου!
Μεσσήνη
Το βράδυ της Κυριακής της Τυροφάγου αναβιώνει στη Μεσσήνη το έθιμο της «φωτιάς». Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές στις γειτονιές της πόλης, και γύρω τους ξεκινάει το γλέντι και ο χορός μέχρι το πρωί. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού γίνεται και αναπαράσταση παλαιών εθίμων και ιστοριών από τους ντόπιους.
Την Καθαρή Δευτέρα στη θέση Κρεμάλα, γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης της γριάς Συκούς, μιας γερόντισσας της Μεσσήνης που κρεμάστηκε στην τοποθεσία αυτή με εντολή του Ιμπραήμ Πασά. Μετά την αναπαράσταση, μπορεί κάθε επισκέπτης να «κρεμαστεί» από τους ψευτοδήμιους της κρεμάλας. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας γίνεται η παρέλαση με άρματα, μεταμφιεσμένους μικρούς και μεγάλους και χορευτικά συγκροτήματα.
ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ
ΧΑΡΤΑΕΤΟΙ
Масленичные Обычаи Греции (последней недели перед Великим постом).
От Крита до Серресс от Лероса до Ксанфи и от Корфу до Ларисы известные и неизвестные масленичные обычаи живут и сегодня продолжая живую греческую традицию.
Для большинства возможно Апокриес ( букв. оставление мяса) связанны с большими карнавалами парадами переодетых и сумасшедшими танцами. Но достаточно во многих районах и географических частях страны сохраняются традиции и обычаи которые передаться в неизменном виде от поколения к поколению до наших дней
Дионисийского характера, древнегреческого происхождения с языческими влияниями, чаще всего сильно насмешливые и с сатирическим духом обычаи апокриес по всей Греции связанны иногда с историей и легендами района и иногда они являются просто поводом уйти от повседневности.
Подготовка начинается во многих случаях, как только начинается Триодь, но апогея достигает всегда в последнее воскресение масленицы, когда в каждом районе делается большая вечеринкакоторая длиться до утра понедельника первой недели Великого поста.
Северная Греция
Науса
Дионисийского происхождения обычай «янычары и булэс (невесты)» продолжает до ныне оживлять город Науса. В последнее воскресение перед Великим постом под характерные звуки даула и зурны один «янычарский» отряд ходит по улицам города с конечной целью дойти до муниципалитета где праздник и достигает апогея. При ритмичных звуках мелодии залистос, Була подходит к окну и с характерными ритмичными движениями тела так что звенят повешенные на груди монеты приветствует отряд янычар тогда как немножко позже спускается вниз вливается в толпу и все вместе продолжают движение пока не возьмут следующую Булу. Постепенно формируется «великолепное» шествие с людьми всех возрастов желающих участвовать в возрождении обычая.
Ксанфи
Последнее воскресение перед великим постом в Ксанфи на мосту реки Косинф возрождается «сжигание тзароса». Речь идет о сделанном человеческом подобии, поставленном на дубовые ветки который сжигается чтобы «отогнать зло». В этом случае злом…является удаление блох летом. Обычай принесли беженцы из Самакова Восточной Фракии и каждый год оживляется жителями одноименного поселения. После «сжигание тзароса» следует гулянка до утра.
Козани
Фанос символический алтарь огня праздничного огня зажигается уже много веков в Козани. Несмотря на споры по поводу происхождения этого обычая этот конкретный обычай придает праздничную ноту городу. Все начинается на центральной площади, где в воскресение перед началом Великого поста зажигается огромный «Фанос,» затем следуют маленькие кварталы, которые зажигают одновременно свои «Фаносы» чтобы начался сумасшедший праздник чисто дионисийского характера. Танцевальные круги вокруг алтаря, песни сменяют друг друга.
Большинство так называемые «ксинэтрапа» или «маскарадные» песни с сильными сатирическими и высмеивающими упоминаниями. Вино течет щедро то же самое касается и местных десертов, и гулянка длиться до утра понедельника первой недели поста.
Янинна
Дзамалы огни на апокриес зажгутся во всех кварталах города Иоаннина в последнее воскресение перед великой четыредесятницей. Обычай, который существует с 19-го века в Янниневозрожден без перерыва с 80-х годов и до сегодня. «дзамалы» согревают от холода этой местности, в то время как с первой искрой дается сигнал к началу праздника.
Сересс
В районе города Серрес во вторник сырной седмицы встречаем обычай «монаха». Праздник открывается с «стенателями» и с мимами, которые составляют странную труппу где есть Царь, принц, монах, невеста уздечник , την μπάμπω και το εφταμηνίτικο цыган и медведей с курудзидами (стражами). Труппа посещает все дома села и потом жители собираются на площади, где происходит подготовка поля для сеяния. Следует сцена смерти и воскресения главную роль в которой играет Монах.
Действие которой связанно с плодородием земли и для многих с любовью «носители колокольчиков» появляться до ныне в Салониках. Речь идет о древнейшем обычае, который перенесен из глубины веков и остался неизмененным. Апогей мероприятий происходит за три дня до первого понедельника великого поста, когда участники в козлообразных одеяниях с колокольчиками на всем теле выливаются на улицы танцуя на них и на площадях. Особое зрелище обычай покаяний. ПО традиции старшие дают оставление грехов младшим, которые с почтением посещают их целуют им руки даря один апельсин.
Острова
Карпафос
На Карпафосе ставится представление «народный суд безнравственных поступков». Это случай очищения и воздаяния справедливости перед великим постом. Обвиняемые все, которые «безобразничают» или дразнят жестами других. Старики острова берут на себя суд над «нечестивыми» и как-то так начинаются оригинальные вышучивания и колкости как предшествие имеющего последовать праздника.
Наксос корделати
Сильные элементы дионисийского культа сохраняются доныне в обычаях апокриес на острове Наксос. Празднования начинаются с первой Субботы последней недели перед постом –режут свиней так называемое «хиросфэзмата»
В «мясное» воскресенье появляются на сельских ул
ицах «кудунати=с колокольчиками» молодые люди с масками с кофтой с капюшоном, тогда как вокруг пояса и груди обвязаны колокольчиками
Танец, который сопровождается характерным звуком колокольчиков в то время как не останавливаются перед тем что бы задирать нескромными выражениями. Местные селяне их угощают для блага варенными яйцами. В гуляющем отряде следуют также «Старец» «Старуха» и «Медведь». Некоторые из характерных действий в которых они участвуют это «брак невесты» «смерть» «воскресение мертвых» и «пахота». В понедельник первой недели поста на улицы выливаются «фустанэлати-юбочники» молодые без масок празднично одетые которые играют на скрипках.
Шуточный характер имеют и обычаи апокриес островаЛероса. В старые годы были «камозелэс» или «оленята» люди в масках крашенные углем и завернутые в «храмья» (тканные одеяла) гдетаская «кости» шлялись по улицам сел дразня жителей.
Сегодня эту роль взяли на себя «поэты». с щедрой фантазией и саркастичным настроем готовят дразнящие стишки, тогда как маленькие дети одетые монашенками ходят из дома в дом и их декламируют. Продолжение известно большая гулянка с традиционной музыкой, многими шуточками, щедро текущим узо вином и традиционными закусками. В апогей празднования делают сжигание «стихио-привидения». тот же самый обычай имеют и на островах Кос и Сими.
Аморгос
В воскресенье сырной седмицы в Эгиали и более конкретно в селе Лагкада Аморгу возрождается обычай "Капитана. Молодые островитяне, одетые в традиционные одежды в сопровождении местных музыкальных инструментов идут в церковь Панагия Эпанохорианис. Там по традиции священник села запускает в воздух "гилэо" нечто как ряса и кто из стоящих рядом молодых его поймает называется "Капитан". В атмосфере приветственных криков и в сопровождении музыкальных инструментов начинается "шествие" молодых чтобы вернутся на площадь села. Обычаем руководит новый "Капитан", чтоб угостить тех, кто собрались в кофейнях но и начинает первым танец приглашая молодых людей и девушек следовать его примеру. Вовремя танцы "Капитан" выбирает одну из девушек, которая становится его "Капитаншей". С мандинадами (афоризмами) танцем ракией и жареной рыбой гулянка продолжается до утра понедельника первой недели поста.
Скирос
если хотите услышать о событиях года в сатирическом духе тогда Скирос в период масленицы идеальное для этого места. Жители (в основном рыбаки) острова предаются некой форме декламации поэтической сатиры делая ретроспективу событий прошедшего года со своей особой точки зрения. Как только начнется Триодь по улочкам Скироса шляются группы, переодетых "Старцев" с колокольчиками "Корелес" (девушек) и "Франков". Если повезет и встретятся два и более "Старцев" соревнуются в знаменитом "лилирисма" двигая ритмично и с напряжением колокольчики что всех поднять.
Керкира (Корфу)
С венецианскими но и древнегреческими влияниями обычаи апокриэс на Корфу имеет свой особый характер. Карнавал на Корфу уже известен, но есть и менее известные местные обычаикоторые имеет место в этот период. Например в последнее воскресенье перед постом немного времени до конца мероприятий декламатор выходит в город с "ордино" в каждой руки и возглашает приход Сира Карнавала. После того как прочитает громко его завет уже все готово для сжигания карнавала. В многих селах Корфу возрождается обычай "корфиотской свадьбы" но и "танец попов".
Крит
Ретимно
Жители села Гэргэри одетые в овечьи шккуры, опоясанные колокольчиками и с запачканными лицами и руками выходят на улицу и предаются "медвежьему танцу". Связанные между собой веревками один следует за другим бегут танцуют сатиризируют, делают жесты создавая звуками и криками атмосферу экстаза и опьянения. В районе Ретимно возрождается также обычай "похищения невесты" Жених и невеста переодетые мужчины держат куклу младенца с нарисованными усиками чтоб был поход на жениха. Некоторые другие обычаи "пахота и сеяние" и "похороны апокриэс" и "верблюд" сделанный из черепа животного и два человека которые бегут согнутые в больших кусках ткани создавая сумасшедшее четвероногое, которое другие тщетно пытаются укротить.
Средняя Греция Фессалия
Амфисса
В последнее воскресенье перед постом возрождается в Амфиссе легенда "привидения". Из квартала Харманиа где были раньше Тамбакья (кожевенные мастерские) и по ступенькам св. Николая спускается "привидение дух" и с ним множество ряженных. В историческом большом кафе города происходят бесконечные разговоры сатирического содержания о легендах и привидениях. ПО преданию этой местности "привидения" это души убитых людей или животных которые продолжают ходить по району.
Галаксиди
Утвержден уже обычай "мучной войны" который в Галаксиди уже три века. Главная роль конечно у муки! Большое количество муки выпускается между участниками карнавала, которые как требует обычай должны иметь испачканные углем лица. Конечно последние годы лица буквально покрыты кучей оригинальных скорей веществ как например индиго и лак для обуви и др. Обычай имеет корни в периоде турецкого ига.
Фивы
В районе Фив в первый день великого поста происходит представление "свадьбы влахов". многоцветный брачный кортеж и традиционные музыкальные инструменты которые его сопровождают являют собой сопровождение праздника вечера последнего воскресения перед постом на центральной площади. Обычай имеет начало с 1830 тогда, когда чабаны(влахи) из Македонии Эпира Фесссалии и Румелии оставили неплодородную их землю и искали более плодородную, где-то южнее.
Лариса Тирнавос
Жители Тирново в последний вторник перед первым понедельником поста (Чистый понедельник) начинают ряд мероприятий в честь диониса с апогеем "Бурани" (суп из зелени несолёный). Во все время приготовления ставится особые сцены игры с фаллическими символами и дерзким задиранием буранидов.
Пелопонес
Каламата
Согласно с обычаем каждый год в период апокриес на центральной площади Каламаты организуется "гайтанаки" и представление "свадьбы влахов". Участники обязательно ряженные и встречаются на площади восточного центра, где делается народная гулянка с танцем песнями и угощением.
Мэфони
В Мэфони каждый год происходит "свадьба Кутрулиса". Брак пародия с карнавальным настроением. Брак новобрачных (оба мужчины) происходит на центральной площади в присутствии родственников и многих жителей свидетелей. Таинство делается как надо с священником и шафером которые кроме благословений берут на себя и чтение договора о приданном. После "таинства следует треходеяльная свадебная гулянка!
Вечером воскресенья сырной седмицы возрождается в Мессини обычай "огня". Жители возжигают огонь в кварталах города и вокруг них начинается гулянка и танцы до утра. Во время гулянки происходит представление старых обычаев и историй местными жителями.
В первый понедельник поста в местности Кремала (виселица) происходит представление казни старухи Сики, одной старицы из Мессини которую повесили там по приказу Ибрагим паши. После представления может каждый из посетителей быть "повешенным" псевдо палачами виселицы. Во второй половине того же дня происходит парад с оружием ряженными детьми и взрослыми и с танцевальными коллективами.
Чистый понедельник 2026 – 23 февраля: первый день Страстной седмицы !!!
Апокриес — праздник КАРНАВАЛА в Греции в 2026 году отмечается в период с 1 февраля по 22 февраля. 23 февраля – Чистый Понедельник и начало великого поста. Пасха в этом году отмечается в воскресенье 12 апреля 2026г.
С 23 февраля православные верующие вступают в Великий пост — самый долгий и строгий период воздержания у христиан. Это время глубокого духовного очищения и единения с Богом, которое плавно подводит человека к празднованию Пасхи. Почему первый день поста называют Чистым понедельником?
Начало и конец Великого поста в 2026 году.
Даты начала и окончания Великого поста меняются каждый год, так как зависят от времени празднования Пасхи. Великий пост в 2026 году начнется 23 февраля и закончится 12апреля. Ему предшествуют четыре подготовительные недели и следующие за ними три постные седмицы. Как называется первая неделя Великого поста, какие службы проводят в эти дни в храмах, что можно и нельзя делать в 1-ю седмицу, ограничения в питании и другие запреты
Весь Великий пост можно условно разделить на два периода. Первый — Великая четыредесятница. Он установлен в память о пребывании Иисуса Христа в Иудейской пустыне. В течение 40 дней Сын Божий ходил по бесплодной земле без еды и воды. Под конец к нему явился дьявол, предлагая различные блага и славу в обмен на отказ от веры, но Спаситель не прислушался к его словам и обрел духовную силу.
Второй период Великого поста — Страстная седмица. Так называют последнюю неделю перед Пасхой. В эти дни пост особенно строгий, так как церковь вспоминает о предательстве Иуды и крестных страданиях Христа.
Начало Великого поста (Чистый понедельник) в 2026 году — традиции и смысл.
Особой строгостью отличается и первая неделя Великого поста, которая называется «Торжество православия». Установлен праздник был по случаю восстановления в Византии иконопочитания в 843 году — после длительного периода иконоборчества и именно это событие ежегодно вспоминают в первое воскресенье Великого поста: восстановление традиции почитания святых образов и мощей. Таким образом провозглашается победа веры над всеми когда-либо существовавшими ложными учениями.
Открывает Великий пост Чистый понедельник. Свое название он получил за то, что «прокладывает» дорогу к Пасхе — самому светлому христианскому празднику. Существует мнение, что в этот день нужно обязательно прибраться в доме, выбросить все ненужные вещи и надеть чистую одежду. Однако священнослужители отмечают, что главный смысл этого дня не в уборке, а в стремлении очистить душу и помыслы от всего греховного.
В первую седмицу поста происходит погружение верующих в состояние молитвенного покаяния. Помогает в этом Канон Андрея Критского, который читается по частям с понедельника по четверг. Целиком он будет звучать на пятую неделю поста. В этом песнопении рассказывается об истории христианства и пути человека к Богу. На первой неделе поста воцерковленные люди стараются чаще посещать храмы, исповедаться и причащаться.
Начало Великого поста (Чистый понедельник) в 2026 году — как поститься.
Великий пост — самый строгий период в православии. На протяжении 48 дней верующие отказываются от продуктов животного происхождения: мяса, яиц, молочных продуктов, рыбы. Также во все дни, кроме субботы и воскресенья, запрещено пить алкоголь. В выходные допускается употребление небольшого количества вина.
Подготовка к посту.
Важно готовиться к посту не только физически — ограничивая себя в пище животного происхождения, но и морально. Это время, предназначенное для духовного очищения и сближения с Богом. Цель поста заключается в том, чтобы поменять свою жизнь к лучшему: изменить чувства, поскольку духовная природа человека неразрывно связана с физической, а состояние тела влияет на состояние души.
Таким образом, результатом поста должна стать глубокая перемена в человеческих мыслях: в его отношении к окружающим, мировоззрении и восприятии ценностей, в понимании того, что в мире непреходящее, а что — второстепенное.
Теперь рассмотрим некоторые традиции празднования Чистого понедельника в Греции.
Во всей Греции Чистый понедельник является национальным праздником, с которым связаны особенные традиции. Например, в Греции существует традиция запуска воздушных змеев в Чистый понедельник. В основном, безусловно, змеев запускают дети, соревнуясь чей воздушный змей взлетит выше. Существует несколько теорий об истоках данной традиции. Одна из них гласит, что запуск воздушного змея после дионисийского празднества Апокриеса означает вознесение и очищение души.
Существует еще одна кулинарная традиция: в Греции в Чистый понедельник принято изготавливать Лагану (λαγάνα) это пресный хлеб, который в Греции делают только один раз в году —первый день Великого Поста. Название происходит от древнегреческого «λάγανον». Эта плоская лепешка, приготовленная традиционным способом из простого теста на муке и воде в память о «небесной манне», посылаемой Господом для пропитания израильтян во время Исхода из Египта. Лагана знаменует собой в современной Греции начало Великого Поста.
Καθαρά Δευτέρα 2026: 23 Φεβρουαρίου - η πρώτη ημέρα της Σαρακοστής !!!
Οι Απόκριες στην Ελλάδα το 2026 εορτάζονται την περίοδο από 1 Φεβρουαρίου – 22 Φεβρουαρίου. Τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου εορτάζουμε την Καθαρή Δευτέρα, το Πάσχα εφέτος εορτάζεται την Κυριακή 12 Απριλίου 2026.
Από τις 23 Φεβρουαρίου 2026 οι Ορθόδοξοι πιστοί ξεκινούν τη Μεγάλη Σαρακοστή, τη μεγαλύτερη και αυστηρότερη περίοδο αποχής/νηστείας για τους χριστιανούς. Αυτή είναι μια εποχή βαθιάς πνευματικής κάθαρσης και ενότητας με τον Θεό, που οδηγεί ομαλά τον άνθρωπο στον εορτασμό του Πάσχα. Γιατί η πρώτη ημέρα της Σαρακοστής ονομάζεται Καθαρά Δευτέρα και τι νόημα έχει η νηστεία;
Έναρξη και τέλος της Σαρακοστής το 2025.
Οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης της Σαρακοστής αλλάζουν κάθε χρόνο, καθώς εξαρτώνται από την ώρα του Πάσχα. Η Σαρακοστή του 2026 θα αρχίσει στις 23 Φεβρουαρίου και θα τελειώσει στις 12 Απριλίου. Προηγούνται τέσσερις προπαρασκευαστικές εβδομάδες και ακολουθούν τρεις εβδομάδες της Σαρακοστής. Πώς ονομάζεται η πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ποιες λειτουργίες γίνονται στις εκκλησίες αυτές τις μέρες, τι μπορεί και τι δεν μπορεί να γίνει την πρώτη εβδομάδα, διατροφικοί περιορισμοί και άλλες απαγορεύσεις
Ολόκληρη η Μεγάλη Τεσσαρακοστή μπορεί να χωριστεί υπό όρους σε δύο περιόδους. Η πρώτη είναι η Μεγάλη Σαρακοστή. Ανεγέρθηκε σε ανάμνηση της παραμονής του Ιησού Χριστού στην έρημο της Ιουδαίας. Επί 40 ημέρες ο Υιός του Θεού περπάτησε σε άγονη γη χωρίς τροφή και νερό. Στο τέλος του εμφανίστηκε ο διάβολος, προσφέροντας διάφορες ευεργεσίες και δόξα με αντάλλαγμα να απαρνηθεί την πίστη του, αλλά ο Σωτήρας δεν άκουσε τα λόγια του και απέκτησε πνευματική δύναμη.
Η δεύτερη περίοδος της Μεγάλης Σαρακοστής είναι η Μεγάλη Εβδομάδα. Έτσι λένε την τελευταία εβδομάδα πριν από το Πάσχα. Τις ημέρες αυτές η νηστεία είναι ιδιαίτερα αυστηρή, καθώς η εκκλησία θυμάται την προδοσία του Ιούδα και τα δεινά του Χριστού στο σταυρό.
Η αρχή της Σαρακοστής (Καθαρά Δευτέρα) το 2026 - παραδόσεις και νόημα.
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι και η πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που ονομάζεται «Θρίαμβος της Ορθοδοξίας». Η γιορτή καθιερώθηκε με την ευκαιρία της αποκατάστασης της αγιογραφίας στο Βυζάντιο το 843, μετά από μακρά περίοδο εικονομαχίας, και είναι αυτό το γεγονός που μνημονεύεται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: η αποκατάσταση της παράδοσης προσκύνησης αγίων εικόνων και λειψάνων. Έτσι διακηρύσσεται η νίκη της πίστης έναντι όλων των ψευδών διδασκαλιών που υπήρξαν ποτέ.
Η Μεγάλη Σαρακοστή ανοίγει με την Καθαρά Δευτέρα. Πήρε το όνομά του γιατί «ανοίγει το δρόμο» για το Πάσχα, την πιο λαμπερή χριστιανική γιορτή. Υπάρχει η άποψη ότι αυτή την ημέρα πρέπει να καθαρίσετε το σπίτι, να πετάξετε όλα τα περιττά πράγματα και να φορέσετε καθαρά ρούχα. Ωστόσο, οι κληρικοί σημειώνουν ότι το κύριο νόημα αυτής της ημέρας δεν είναι στον καθαρισμό, αλλά στην επιθυμία να καθαρίσει την ψυχή και τις σκέψεις από κάθε τι αμαρτωλό.
Κατά την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής, οι πιστοί βυθίζονται σε μια κατάσταση προσευχητικής μετάνοιας. Σε αυτό βοηθάει ο Κανόνας του Ανδρέα της Κρήτης, που διαβάζεται τμηματικά από Δευτέρα έως Πέμπτη. Θα διαβαστεί ολόκληρος την πέμπτη εβδομάδα της νηστείας. Αυτό το άσμα αφηγείται την ιστορία του Χριστιανισμού και της πορείας του ανθρώπου προς τον Θεό. Την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής οι εκκλησιαζόμενοι προσπαθούν να επισκέπτονται συχνότερα τις εκκλησίες, να εξομολογούνται και να κοινωνούν.
Η αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής (Καθαρά Δευτέρα) το 2026 - πώς να νηστέψετε.
Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι η πιο αυστηρή περίοδος νηστείας στην Ορθοδοξία. Για 48 ημέρες οι πιστοί απέχουν από ζωικά προϊόντα: κρέας, αυγά, γαλακτοκομικά προϊόντα, ψάρι. Επίσης, η κατανάλωση αλκοόλ απαγορεύεται όλες τις ημέρες εκτός Σαββάτου και Κυριακής. Τα Σαββατοκύριακα επιτρέπεται η κατανάλωση μικρής ποσότητας κρασιού.
Προετοιμασία για τη Σαρακοστή.
Είναι σημαντικό να προετοιμαστείτε για τη Σαρακοστή όχι μόνο σωματικά - περιορίζοντας τον εαυτό σας σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, αλλά και ψυχικά. Αυτή είναι μια στιγμή που προορίζεται για πνευματική κάθαρση και προσέγγιση πιο κοντά στον Θεό. Ο σκοπός της νηστείας είναι να αλλάξει η ζωή σας προς το καλύτερο: να αλλάξετε τα συναισθήματά σας, αφού η πνευματική φύση ενός ανθρώπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σωματική και η κατάσταση του σώματος επηρεάζει την κατάσταση της ψυχής.
Έτσι, το αποτέλεσμα της νηστείας θα πρέπει να είναι μια βαθιά αλλαγή στις σκέψεις ενός ατόμου: στη στάση του απέναντι στους άλλους, στην κοσμοθεωρία και στην αντίληψή του για τις αξίες, στην κατανόησή του για το τι είναι αιώνιο στον κόσμο και τι είναι δευτερεύον.
Ας δούμε τώρα μερικές από τις παραδόσεις του εορτασμού της Καθαράς Δευτέρας στην Ελλάδα.
Σε όλη την Ελλάδα η Καθαρά Δευτέρα είναι αργία με ιδιαίτερες παραδόσεις που συνδέονται με αυτήν. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα υπάρχει παράδοση να πετάμε χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα. Βασικά, βέβαια, τους χαρταετούς πετάνε τα παιδιά, διαγωνιζόμενοι μεταξύ τους ποιανού ο χαρταετός θα πετάξει ψηλότερα. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την προέλευση αυτής της παράδοσης. Ένας από αυτούς λέει ότι το πέταγμα χαρταετού, μετά τη Διονυσιακή γιορτή των Απόκριων, σημαίνει ανάταση και κάθαρση της ψυχής.
Υπάρχει και μια άλλη γαστρονομική παράδοση: στην Ελλάδα, την Καθαρά Δευτέρα, συνηθίζεται να φτιάχνεται η λαγάνα, ένα άζυμο ψωμί που στην Ελλάδα φτιάχνεται μόνο μια φορά το χρόνο - την πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Το όνομα προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό «λάγανον». Αυτό το ψωμί, που φτιάχνεται με τον παραδοσιακό τρόπο από μια απλή ζύμη από αλεύρι και νερό, θυμίζει το «ουράνιο μάννα» που έστειλε ο Θεός για να ταΐσει τους Ισραηλίτες κατά την Έξοδο από την Αίγυπτο. Η λαγάνα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής στη σύγχρονη Ελλάδα.
Πηγή:
.png)
![[X]](/style/img/pppclose.png)